برخود واجب دانى وانصاف خود از كس نستانى .
وقال فضيل العياض قدس اللّه روحه : الفتوة ان لا تميز من يأكل عندك مؤمن أو كافر أو صديق أو عدو . شيخ فضيل عياض رحمة اللّه عليه فرمود كه فتوت آن است كه فرق نكنى كه نعمت تو كه ميخورد ؟ يعنى در مقام خدمت وايثار نعمت حق به بندگان أو ميان مؤمن وكافر تميز نكنى وميان دوست ودشمن تفاوت ننهى .
وقال الجنيد قدس اللّه سره : الفتوة بذل الندى وكف الأذى شيخ أبو القاسم جنيد بغدادي قدس اللّه سره فرمود كه فتوت دادن عطا وباز داشتن بدى است يعنى حقيقت فتوت آنست كه چندانكه طاقت دارى وجود خود را سبب خير واحسان وواسطهء راحت بندگان حقسازى وبر بساط احسان در مقابلهء بدان شطرنج بدى نبازى .
وقال سهل قدس اللّه روحه : الفتوة اتباع السنة شيخ سهل بن عبد اللّه تسترى رحمة اللّه عليه فرمود كه فتوت متابعت سنت است يعنى اخى بايد كه هيچ سنتي از سنتهاى رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم فرونگذارد وبزرگترين سنتي از سنتها حقارت دنيا است . پس هر اخى كه دنيا را يا أهل دنيا را بزرگ دارد ، مقام فتوت از وى درست نيايد .
وقال أبو يزيد قدس اللّه سره الفتوة استصغار ما منك واستعظام ما إليك سلطان با يزيد بسطامى قدس اللّه روحه فرمود كه فتوت آنست كه آنچه از تو بديگران رسد از احسان اگرچه بسيار بود آن را اندك شمارى وهرچه از ديگران بتو رسد اگرچه اندك بود آن را بسيار دانى .
وقال يحيى بن معاذ رحمة اللّه عليه الفتوة ثلاثة أقسام : حسن الوجه مع الصيانة وحسن القول مع الأمانة وحسن الإخاء مع الوفاء شيخ يحيى بن معاذ رازي قدس اللّه سره فرمود كه فتوت سه قسم است . خوب روئى با پارسائى وخوب سخنى با امانت وخوب برادرى كردن با وفادارى . يعنى نعمتهائى كه حق تعالى بندگان خود را بدان مكرم گردانيده است سه است :
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: محمد رياض
ص٢٧٧