مىشناسند « 1 » اعمال وافعال وفعاليتهاى گوناگون فتيان چيزى سرى نبوده بلكه اينگونه افعال را براي تشويق وترغيب ديگران علنا انجام ميدادند سلمى چهل وپنج أصل وأدب ملامتيه را در رسالهء خود بيان كرده كه قسمت مهم آنها مخالف روش جوانمردان مىباشد البتة أصول مشترك نيز در ميانه هست ( مثلا اداى حقوق ديگران بدون چشمداشت پاداش ، حلم در حالت دفاع از ديگران ، پوشاندن عيب ديگران ودشمنى با هواي نفس ) اما صوفيه متهم داشتن نفوس خود ، وأذكار چهارگانه ( لساني وقلبي وسرى وروحي ) وتعليم سرى ، وحركات ملامتانگيز مانند ملامتىها وكلبيون يوناني ، ونيز تظاهر به غفلت براي جلب ملامت ديگران ، ونگرانى از قبول شدن دعاهاى خوب واين نوع اعمال را أساس قرار نداده وضروري نشمردهاند « 2 » با توجه به مطالب فوق ، نظر آقاى دكتر أبو العلاء عفيفي مصرى كه معتقد است آثار باطني وظاهري فتوت درين طائفه ( ملامتيه ) بيش از هر فرقهء ديگر صوفيه تجلى كرده است « 3 » چندان قابل قبول نمىنمايد بلكه قول پرفسور هارتن كه نقل گرديد درين باب به صواب نزديكتر است وعقيدهء صاحب نفايس الفنون في عرائس العيون هم آن را تأييد ميكند . « 4 »
رابطهء فتوت ، تصوف وملامت
دربارهء رابطه تصوف وفتوت - گذشته از اشاراتى كه قبلا كرديم - نكات ديگرى هم در آثار بعضي نويسندگان مىتوان يافت . علامه محمد آملي از علماى قرن هشتم ميفرمايد : « تا فتوت به نهايت نرسد بدايت ولايت حاصل
هامش
( 1 ) - ملامتيان وصوفيان وجوانمردان . . . ص 23 .
( 2 ) - درج اروضات الجنان وجنات الجنان نيز مطالب بسيارى دربارهء ملامتيه آمده است .
ر - ك ، ص 211 - 215 ، 223 و 429 - 430 كه حكايات جالبى در رابطه با ملامتيه در آنها مىتوان يافت .
( 3 ) - ملامتيان وصوفيان وجوانمردان . . .
( 4 ) - نفائس الفنون ، جلد دوم ، ص 112 ، 114 .