في عالم الرقم عكسوا بشؤون تجلياته الذاتية وتنزلات آياته القدسية . . . »
چنانكه ملاحظه ميگردد رساله از لحاظ موضوع دقيق است وزبان آن هم به آسانى قابل استفاده نيست . آقاى احمد خوشنويس عماد اين رساله را براي مزيد فائده بفارسى ساده وروان ترجمه كرده ودر جزو كتاب سه گنجينهء توحيد « 1 » به چاپ رسانده است محتويات رساله را با نقل عباراتى از ترجمهء فارسي مورد بررسى قرار ميدهيم :
« سپاس خداوندى را كه هستى بىپايانش با اراده وخواست ازليش از نهاد سلسلهء موجودات كه با خواست خود آنها را آفريده بود ، بواسطهء مشيت لا يزالش هويدا وپايدار است وبه سبب استار وموانع عزت سرمدي خود از انظار كوتاه وقاصر ممكنات مستور وپنهانست . خصائص وامتياز نقطه را از قدرت كاملهاش نشانه ودليل حقائق احديت غيبيهء خود ساخت وتجليات آثار حقائق نقطه را در عرصهء پهناور عالم أرقام نمايد ومظهر شؤون تجليات ذاتية ونشان تنزلات آيات قدسيهء خود از تعينات امكانية گردانيد . . . » « 2 »
. . . « بر دانشوران آگاه پوشيده نيست كه بالاتر وارجمندترين دانشها علم توحيد است ، براي اينكه موضوع آن بر تمام علوم شرافت دارد ودانش آن از تمام دانشها برتر وبزرگتر است . اگرچه در علم كلام نظري وحكمت فلسفي نيز غالبا از موضوع خداشناسى بحث ميشود ولى نظر در علم مزبور صرفا فهميدن دليل وچيدن صغرى وكبرى براي رسيدن به نتيجهء لفظي است وبعبارت أخرى در علم كلام وحكمت با دليل كمي وبرهان بروجود حضرت احديت استدلال ميشود ولى در علم توحيد بحث ميشود از رسيدن سالك بحضرت ربوبيت ونزديك شدن أو به پيشگاه الوهيت كه نهايت آرمان وهدف بندگان اوست وشناختن اسرار أسماء وصفات الهى ومظاهر آيات أو در عوالم علوي وسفلى وكيفيت پيدايش موجودات در درجات كثرت از حضرت الوهيت از طرف مبداء ورجوع وبازگشت موجودات بسوى حضرت حق با دقائق ونكات
هامش
( 1 ) - سه گنجينهء توحيد ، تهران ، 1337 ش .
( 2 ) - سه گنجينهء توحيد ، ص 1 قسمت دوم ، ترجمهء عبارت عربى كه در فوق نقل گرديده است .