رسالهاى هم به مير سيد محمد نوربخش منسوب است « 1 » كه آن نيز معاش السالكين نام دارد وحاوي همينگونه مباحث است ، ولى هردو رساله مستقل وجداگانه مىباشند .
44 - مرادات ديوان حافظ
ميكروفيلم كتابخانهء مركزى شمارهء 3297 از روى نسخهء خطى شمارهء 7763 موزهء بريتانيا كه ظاهرا منحصر بفرد است .
اين رساله در وسط « ديباچهء گلندام بر ديوان حافظ » و « ديوان خواجة حافظ » ( جمعآورى معاصر وى خواجة محمد گلندام ) قرار دارد . ديباچه همان است كه با اختلافى چند در مجموعهء معتبر ديوان حافظ بتصحيح مرحومين علامه قزوينى ودكتر قاسم غنى چاپ گرديده است « 2 » ديوان حافظ كه در اين مجموعه قرار دارد با ديوان چاپى مذكور اختلاف فاحشى ندارد . البتة در آخر ديوان چند قطعه متضمن تاريخ وفات خواجة قرار دارد ودر آنها 791 هجرى « 3 » بعنوان سال وفات حافظ مضبوط است . قطعهء پايانى بدين قرار است :
بهفتصد ونود ويك ز هجرت نبوي * جهان عز وشرف در جوار رحمت رفت
يگانه سعدى شيراز وثاني محمد الحافظ * أزين سراچهء فانى بدار رحلت رفت
« ترجمهء مرادات ديوان حافظ » بعد از ديباچه اينطور آغاز ميگردد :
بسم اللّه الرحمن الرحيم ترجمهء مرادات ديوان حضرت خواجة حافظ شيرازي عليه الرحمة - نقل است از حضرت أمير كبير سيد على همداني قدس اللّه سره السامي - بدانكه ميخانه وبتكده وشرابخانه باطن عارف را گويند كه از حقائق وشوق الهى با خبر باشد وترسا مرد روحاني كه صفت ذميمهء نفس
هامش
( 1 ) - ر - ك : روضات الجنان وجنات الجنان ، ج 1 ، ص 210 . مرحوم پرفسور دكتر محمد شفيع ذكر كرده كه رسالهاى باين اسم يكى از آثار شمس الدين محمد بن يحيى بن علي الجيلاني اللاهيجانى اسيرى است - اورنتل كالج ميگزين مه ماه 1925 ، ص 58 .
( 2 ) - چاپ كتاب فروشى زوار تهران سال 1320 شمسي . مرحوم علامه ميرزا محمد خان قزوينى اسم « محمد گلندام » را محتملا الحاقى شمردهاند . ر - ك ص قز ديوان .
( 3 ) - معمولا سال 792 ه در مورد وفات خواجة درستتر بنظر ميرسد . ر - ك ديوان حافظ مذكور ، ص . قط . قى ونيز « از سعدى تا جامى » ص 377 ، 378 .