بنام در بيان آداب مبتدى وطالبان حضرت صمدي )
موضوع اين رساله ( ونام آن آنطور كه در فهرست نسخهء موزهء بريتانيا ضبط است ) از مقدمهء مؤلف پيداست : « اين رساله ايست موجز وعجاله ايست مختصر در بيان آداب مبتدى وطالبان حضرت صمديت وكيفيت وصول ومقصود اصلى ومطلوب حقيقي كه موجب التماس يكى از خلص اخوان . . . تا طالبان سعادت ابدى را تذكرهيى بود وسالكان طريقهء ايزدى را تبصرهاى گردد ان شاء اللّه العزيز . . . »
به سالكان تلقين ميفرمايد كه در تخليق وگوناگون كائنات خداوندى فكر كنند وبايد از زبان دل اين حقيقت را تصديق كنند كه
رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا
« 1 » ومقصود از خلقت انساني بشناسند كه
« ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
« 2 » - بنا بر اين عبادتهاى خداوندى وتفكر في الأنفس والآفاق بايد در رأس همهء أمور زندگانى قرار داده شود . سالك راه حق بايد كه بنابر امر خداى متعال كه
« تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ . . .
« 3 » توبه كند ولى اين توبه بفحواى
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً
« 4 » بايد كه از سر صدق وصميم دل عملي شود وتائب دوباره بآن اعمال بد نپردازد تا از فرمودهء رسول ( ص ) « التائب من الذنب كمن لا ذنب له » بهرهمند گردد ودامن أو از كدورتهاى گناه بكلى پاك باشد .
مرد مؤمن وسالك واقعي بايد خود را از عدم ايفاى عهد ، سوگند دروغى ، لعنت بر ديگران ، دعاى بد به دوست يا دشمن وسخنان دل آزار نگاه دارد - در همهء اعمال نيت خود را درست كند زيرا « انما الأعمال بالنيات » بايد سعى تمام بخرج دهد تا از دست وزبان أو هيچكس آزرده نگردد . مؤمن بايد كه زندگانى را ساده بسر ببرد ودر اعمال خود شكسته نفسي وفروتنى نشان بدهد . خلاصه
هامش
( 1 ) - آيهء 191 آل عمران .
( 2 ) - 56 الذريت .
( 3 ) - 31 النور .
( 4 ) - آيهء 8 التحريم .