از مشائخ را قدس اللّه سر هم طريقهاى باشد در سلوك وليكن طريق بيشتر مشائخ آنست كه حضرت جناب سيادت گرفته است » مجموعهء 346 اين عبارت را فاقد است .
از اين عبارت معلوم ميگردد كه اين رساله با ترتيب موجود نگاشتهء خود مير سيد على همداني نميباشد اما از بعضي از نوشتههاى أو جمعآورى شده است .
دربارهء جامع وتدوين كنند اطلاعى نداريم . أو حتى اسم خودش را هم ننوشته است .
علت تسميهء اين رساله بنام « نورية » اينست كه بنابر تعليماتى كه درين وجيزه گنجانده شده است سالك راه بتوسط أنواع عبادات ورياضات نفس خود را صيقل مىدهد ومتجلي ميكند واز چهار عنصر بيرون ميآيد واز ظلمتها وغيبتهاى نفساني منزه گرديده ووجود أو « نور مانند » ميگردد وبه اين نور عبادات ، صاحبدلان نايل ميگردند : « اى عزيز بدانكه نور چيزيست كه أو خود را بيند وهمهچيز را نيز بيند وداند وهمهچيز را بدو توان ديد ودانست وآن نور حقيقت است ليكن در مراتب منقسم باقسام ميشود نور محسوس ونور معقول .
نور محسوس دو نوع است : نور علوي ونور سفلى . نور علوي مثل آفتاب وماه وستارهها بود ونور سفلى مثل شمع وچراغ وآتش وروشنى خود واين أنوار محسوسه را با بصر مشاهده ميتوان نمود . . . »
چنانكه گفتيم ترتيب دهندهء رساله آن را از نوشتههاى مختلف سيد جمع آورى كرده است وبعضي مطالب آن عينا در ديگر رسالهها وكتب سيد آمده است مثلا : وقتي حضرت رسول ( ص ) در حالت طهارت نبود كسى آمد وسلام گفت ولى آن حضرت ( ص ) أول طهارت كرد وسپس به سلام أو جواب فرمود وهمينطور : ذكر لا اله الا اللّه را بصداى جلى گفتن از طرف مبتديان ، أذكار ديگر را خفى گفتن ، دايم با وضو بودن ، در محضر پير بآداب مخصوص نشستن وغيره - اين مطالب در رسالهء فارسي « ذكريه » وآداب المريدين هم آمده است .
بعضي از مطالب اين رساله از رسالهء « حقيقت نور وتفاصيل أنوار » ( اثر شمارهء 36 كه بعد اياد خواهد شد ) گرفته شده است .
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: محمد رياض
ص١٦١