زمان يكون جيفة حمار أحب إليهم من مؤمن يأمرهم بالمعروف وينههم عن المنكر . . . » ولى حاكم بايد كه فتن كشور خود را درست درك كند .
در نامهاى ديگر به سلطان توصيه به عدل واحسان وضعيف نوازى ميفرمايد . سلطان را بعنوان اندرز ميفرمايد كه پيوسته اين آيهء مباركه را لايحهء عمل خود قرار دهد كه :
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ
كم
بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسانِ وَإِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَيَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ . . . »
« 1 » مفاد نامهء سوم هم ناصحانه است . نامهء سيد بنام سلطان طغان خان شاه هم حاوي نصائح مرشدانه است كه : « . . . حاكم عادل بايد كه از خطر حكومت غافل نباشد وقدر نعمت آن حضرت تعالى را حق خود بشناسد ودر أوان فراغت عدل واحسان را به جناب قرب حضرت پروردگار وسيلت سازد . . . » ونامهاى كه بنام سلطان علاء الدين نوشته نيز أزين قبيل ميباشد كه : « . . . قال اللّه تعالى
الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ . . .
« 2 » پس برحاكم وپادشاه واجب است كه از خطر عهدهء حكومت بينديشد وتقلد أمور بندگان حق را اسان نشمرد وآثار نتائج مرضى ونامرضى را خوار ندارد ودر سيرتهاى سلاطين اسلام وخلفاى راشدين رحمهم اللّه تأمل كند . . . »
نامههاى أو بنام ميرزاده ميركا ومولانا خوارزمي ودو نامه بنام جعفر بدخشى هم ناصحانه وواعظانه است .
نامهء سوم بنام جعفر بدخشى موقعى نوشته شده كه آن مريد سيد مريض بوده است درين نامه باو اندرز ميدهد كه بر امراض وآلام ديگر بايد كه صبر وتحمل نشان بدهد . براي معالجهء وى دوايى هم توصيه ميكند . در اينجا عباراتى از نامهء مزبور را مىآوريم « حضرت برادر ديني بدعا مخصوص است . باجابت مقرون باد بمحمد واله - قال النبي صلى اللّه عليه وسلم : إذا أحب اللّه عبدا ابتلاء فان صبر
هامش
( 1 ) - آيهء 90 ، سورهء النحل .
( 2 ) - آيهء 41 ، سورهء الحج .