تخطي إلى المحتوى الرئيسي

احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى ) — صفحة 107

مساهمون:

ص١٠٧
نيز بقرار زير است : الندم توبة ( 2 ) لا يزنى الزاني حين بزنى وهو مؤمن . ( 3 ) التائب من الذنب كمن لا ذنب له . اشعارى كه در اين رساله نقل كرده بيشتر از « منطق الطير » شيخ عطار نيشابورى است مثلا :
كار آسان نيست با درگاه أو * خاك مىبايد شدن در راه أو لطف أو در حق هركه افزون بود * بىشك آنكس غرقه اندر خون بود اى بدنيا بىسروپا آمده * باد در كف خاك پيما آمده نى بهشيارى ترا از خود خبر * نى بمردن از وجودت هيچ اثر « 1 »
اينك چند قطعهء كوچك أزين رساله نقل ميگردد كه معرف محتويات وسبك آن باشد : « . . . هيچكس در هيچ حال مستغنى نيست از محو آثار سيئات از آئينهء دل بمباشرت حسنات كه توبه است . . . در وصاياي حضرت لقمان عليه السلام « 2 » آمده است كه اى فرزند در توبه تأخير مكن كه لشكر اجل از تاختن خود كسى را خبر نكرده است . . . ذو النون مصرى « 3 » قدست اسراره ميفرمود كه خدا را بندگانند كه درختان خطاها را نصب ديدهء دل ساخته‌اند . پس آنرا به آب توبه تسقيه كردند تا شكوفهء ندامت برآورد وثمرهء حزن از آن ظاهر شد . . . هركه بر درگاه عزت لاف محبت زند بضرورت در بوتهء محنتش بايد گداخت وهركه طمع دارد كه أو وصل سلطان كند نفس را قرباني بايد ساخت . . . سنت الهى چنان رفته است كه هرشخص از نوع انسان كه از كتم عدم بصحراى وجود از أنبياء وأولياء وأشقياء آيد مسابقت تصرف در وجود وى لشكر شيطان را بود كه عبارت از آن شهوت وغضب است . . . بدانكه أهل توحيد را چهار درجه است كه از معاصي توبه كند وبر شرايط توبه استقامت
هامش
( 1 ) - منطق الطير ، ص 131 . ( 2 ) - بحكمت دانى معروف بوده وذكرش در قرآن مجيد ( سوره لقمن آيات 11 تا 13 ) آمده است . ميگويند حبشي بوده وبسيار عمر كرده است . زمان أو را با زمان حضرت داود 4 مقارن دانسته‌اند ( قصص الأنبياء از أبو إسحاق نيشابورى ، ص 333 ) . ( 3 ) - ثوبان بن إبراهيم أبو الفيض ذو النون مصرى م 245 ه ، نفحات الانس ، ص 33 .