تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 91

مساهمون:

ص٩١

شام و غزّه سفر مىكردند . آنان در اين سفرها مواد معطر ، بخور ، پارچه‌هاى ابريشمى ، پوست و كالاهاى ديگر را كه از هند و چين و مناطق ديگر وارد يمن مىشد ، خريدارى و از طريق خشكى ، در طول جزيرةالعرب از مسير حضرموت ، به موازات درياى سرخ « 1 » به مكه حمل كرده سپس به غزه ، بيت‌المقدس ، دمشق و بندرهاى كنار درياى مديترانه منتقل مىكردند و از بازارهاى شام ، گندم ، روغن ، زيتون ، چوب و مصنوعات شام را مىخريدند . همچنين از طريق بندر جده ( كه در حدود هشتاد كيلومترى مكه قرار دارد ) ، با عبور از درياى سرخ وارد حبشه مىشدند و بدين ترتيب كالاهاى محلى را به محل ديگر مىبردند . « 2 » گشايش اين راه بازرگانى ، شهر مكه را به يك مركزتجارتى پرسود تبديل كرد و تحول بزرگى در وضع مردم اين شهر به وجود آورد . خداوند برقرارى اين سفر بازرگانى را مايهء رفاه و گشايش زندگى قريش معرفى مىكند : قريش براى [ سپاس ] الفت و پيوستن‌شان به يكديگر [ يا پيمان‌هايى كه بستند ] الفت و پيوند [ ياپيمان ] شان در سفر زمستانى و تابستانى ، بايد پروردگار اين خانه [ كعبه ] را پرستش كنند ، همان پروردگارى كه آنان را از گرسنگى نجات داد و از بيم و ناامنى ايمن ساخت . « 3 »

ب ) وجود كعبه

وجود كعبه نيز عامل ديگرى براى توسعه و گسترش شهر مكه و رونق اقتصادى اين شهر بود ؛ زيرا عرب منطقه ، سالى دو بار براى انجام مراسم حج وارد اين شهر مىشدند . قريش كه متصديان شؤون مختلف مربوط به كعبه بودند ، امكاناتى براى پذيرايى از حجاج ، مانند ذخيرهء آب ، تهيهء غذا فراهم مىكردند . از طرف ديگر ضمن مراسم حج نيز دادوستد بين زائران و تاجران مكه
هامش
( 1 ) . احمد امين ، پيشين ، ص 12 ؛ عبدالمنعم ماجد ، التاريخ السياسى للدولة العربية ( قاهره : مكتبة الأبحلوا المصرية ) ، ص 79 .
( 2 ) . حسن ابراهيم حسن ، تاريخ سياسى اسلام ، ترجمهء ابوالقاسم پاينده ( تهران : انتشارات جاويدان ، چ 4 ، 1360 ) ، ص 56 .
( 3 ) . قريش ( 106 ) : 1 - 4 .