تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 323

كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، در برابر خدا و پيامبرش [ در هيچ كارى ] پيشى مگيريد و از خدا پروا بداريد كه خداوند شنوا [ و ] داناست . » « وَ اعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعكُمْ فِي كَثِيرٍ مِنَ الأَمْرِ لَعَنِتُّمْ ؛ « 3 » و بدانيد كه پيامبر خدا در ميان شماست ، اگر در بسيارى از كارها از [ رأى و ميل ] شما اطاعت كند ، قطعاً به مشقّت مىافتيد . » « وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضىَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْص اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً ؛ « 4 » و هيچ مرد و زن مؤمنى را نرسد كه چون خدا و فرستاده‌اش به‌كارى فرمان دهند ، براى آنان [ دربرابر ارادهء خدا و پيامبر ] در كارشان اختيارى باشد ، و هركس خدا و فرستاده‌اش را نافرمانى كند ، دچار گمراهى آشكارى شده است . » « وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً ؛ « 5 » و ما هيچ پيامبرى را نفرستاديم مگر براى ا ين كه به فرمان خدا از وى اطاعت شود . به پروردگارت سوگند كه آنها مؤمن نخواهند بود ، مگر اين كه در اختلافات خود تو را به داورى بطلبند و سپس از داورى تو در دل خود احساس ناراحتى نكنند و كاملًا تسليم باشند . » « يا أَيُّها الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَوَلَّوا عَنْهُ وَ أَنْتُمْ تَسْمَعُون » ؛ « 6 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد ، و از او سرپيچى نكنيد درحالىكه [ سخنان او را ] مىشنويد . » گذشته از اينها گرچه پيامبر اسلام با زحمات فراوان ، نظام نژادپرستانهء قبيلگى و عوارض آن مانند : تعصب قبيلگى ، چشم هم‌چشمى و رقابت قبيلگى را كه سرچشمهء بسيارى از گرفتاريهاى مردم دوران جاهليت بود ، از بين برد ؛ اما شكى نيست كه رسوبات فرهنگ قبيلگى ، هنوز در ميان تعدادى از مسلمانان ( همچون آتش زير خاكستر ) باقى بود و گاهى