تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 102
عبدالمطلب « حجت » خدا و ابوطالب « وصى » او بوده است . « 1 » ( 1 ) . صدوق ، اعتقادات ، ترجمهء سيدمحمدعلى بن سيد محمدالحسنى ( تهران : كتابخانهء شمس ، چ 3 ، 1379 ه . ق ) ، ص 135 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 15 ، ص 117 ؛ ر . ك : اصولكافى ، ج 1 ، ص 445 . از مباحث مربوط به عبدالمطلب ، نذر وى در مورد ذبح يكى از پسرانش در راه خدا مىباشد . گزارش اين نذر با وجود شهرت ، به صورتى كه در نوع منابع تاريخى آمده داراى اشكالات سندى و محتوايى است و نيازمند بحث و بررسى است . ( ر . ك : على دوانى ، تاريخ اسلام از آغاز تا هجرت ، ص 54 - 59 ؛ من لا يحضره الفقيه ، تحقيق : علىاكبر غفارى ، ج 3 ، ص 89 ؛ بابالحكم بالقرعة ، پاورقى ، تعليقهء آقاى غفارى ) و چون در اين كتاب قرار بر اختصار است ، از طرح آن صرف نظر شد . خاندان توحيد خاندان حضرت محمد صلى الله عليه و آله خاندان توحيد بود . بنا به اعتقاد عموم علماى اماميه ، پدر و اجداد پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله از عبدالله تا آدم ، همه يكتاپرست بودند و در ميان آنان مشرك وجود نداشت . در اين زمينه با يك سلسله آيات و روايات استدلال شده است . از آن حضرت نقل شده كه فرمودند : « خدا پيوسته مرا از صلبهاى مردان پاك به ارحام زنان پاك منتقل ساخت تا به دنياى شما آورد و هرگز مرا به آلودگىهاى جاهليت آلوده نكرد . » « 2 » ( 2 ) . صدوق ، پيشين ، ص 135 ؛ مجلسى ، پيشين ، ص 117 ؛ مفيد ، اوائلالمقالات ( قم : مكتبةالداورى ) ، ص 12 ؛ طبرسى ، مجمعالبيان ، ج 4 ، ص 322 ، تفسير آيهء 74 سورهء انعام . برخى از دانشمندان معاصر ، اين حديث را به پاكى و طهارت مولد يعنى تولد از طريق ازدواج ( نه از راه ارتباط آزاد ) تفسير كردهاند كه اگر اين تفسير را بپذيريم ، شاهد بحث ما نخواهد بود ( سيد هاشم رسولى محلاتى ، درسهايى از تاريخ تحليلى اسلام ، ماهنامهء پاسدار اسلام ، 1367 ، ج 1 ، ص 64 . ) و مىدانيم كه هيچ پليدى بدتر از شرك نيست و اگر مشركى در ميان آنان وجود داشت ، هرگز پاك محسوب نمىشدند . علماى اماميه معتقدند ، ابوطالب و آمنه بنتوهب يكتاپرست بودند . « 3 » ( 3 ) . مفيد ، پيشين ، ص 12 ؛ صدوق ، پيشين . برخى از علماى برجستهء اهل سنت ، مانند فخررازى و سيوطى ، نيز در اين زمينه با اماميه هم عقيدهاند . ر . ك : بحارالانوار ، ج 15 ، ص 118 - 122 ، پاورقى . على عليه السلام مىفرمود : به خدا سوگند پدرم واجدادم عبدالمطلب و هاشم و عبدمناف هيچكدام بتى را نپرستيدند ؛ آنان پيرو دين ابراهيم بودند و به سوى كعبه نماز مىخواندند . « 4 » ( 4 ) . صدوق ، كمالالدين و تمامالنعمة ، تصحيح علىاكبر الغفارى ( قم : مؤسسة النشر الاسلامى ، 1363 ) ، ج 1 ، ص 175 ؛ الغدير ، ج 7 ، ص 387 .