تكاليف شرعى و دينى خود به آنان مراجعه كنند . مبناى اين امر ، لزوم عقلى مراجعه به كارشناس است . عالمان مجتهد شيعه به جهت دارا بودن نيروى اجتهاد ، يعنى ملكهء استنباط فروع از اصول ، كارشناسان مذهب شيعه به شمار مىروند .
5 . معاد : شيعه همانند ساير فرق اسلامى به وجوب وجود عالم آخرت اعتقاد دارد و بر آن است كه به حكم نصوص قرآنى انسان پس از مرگ در نشئهء ديگرى كه عالم آخرت گفته مىشود ، محشور خواهد شد . جسمانى بودن اين حشر از مسلّمات قرآنى است . « 1 » در مسئلهء معاد ، در غالب كليّات ميان فرق اسلامى وفاق وجود دارد .
6 . بداء : از اعتقادات مشهور شيعهء اماميّه نظريهء بداء است . در زمينهء بداء ديدگاههاى مختلفى از سوى انديشمندان شيعه ارائه شده است . بسيارى از علماى شيعه جايگاه بداء در تكوين را همانند جايگاه نسخ در تشريع دانستهاند . بنابر برخى روايات در پرتو چنين باورى ، مؤمن در مىيابد كه سرنوشت وى حتمى نبوده و با انجام كارهاى خير و دورى از محرّمات مىتواند سرنوشت خود را تغيير دهد . « 2 »
7 . رجعت : عقيده به رجعت ، يكى از عقايد اختصاصى اثنا عشريان است . بنابر نظر اكثر علماى شيعه بعد از ظهور امام مهدى ( ع ) ، برخى از مؤمنان محض و كافران محض به دنيا باز مىگردند و مؤمنان عزّت يافته و كافران ذليل خواهند گشت . در كثيرى از روايات مصداق مؤمنان محض ، ائمه بوده ؛ ولى در تعداد آنها ميان روايات اختلاف وجود دارد . « 3 »
پرسش
1 . با مراجعه به كتب مربوط ، مفهوم « خداى متشخص » را توضيح دهيد .
2 . با مطالعهء كتاب عدل الهى استاد مطهرى ، عدل را تعريف كرده ، تفاوت آن را با تساوى بيان كنيد .
هامش
( 1 ) . كشف المراد ، ص 548 - 551 .
( 2 ) . اوائل المقالات ، ص 80 ؛ تصحيح الاعتقاد ، ص 65 ؛ ميرداماد ، نبراس الضياء ، ص 8 ؛ شيخ صدوق ، الاعتقادات .
( 3 ) . ر . ك : ابو ذر بيدار ، رجعت ؛ شيخ حرّ عاملى ، الايقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة ، تصحيح : سيد هاشم رسولى محلاتى .