گروه از اين جهت كه سلسلهء امامت را بر آن حضرت متوقف ساختند ، به « واقفيه » ملقب شدند . « 1 »
امام رضا ( ع )
ابو الحسن ، علىّ بن موسى ، ملقب به رضا در سال 148 هجرى متولد گرديد و در سال 183 به امامت رسيد . به تدريج اكثريت شيعه به گرد او حلقه زدند و به گروه « قطعيه » معروف شدند . « 2 » امام در مدينه بود ، تا آنكه به سال 201 هجرى ، براى امر ولايت عهدى خليفه ( مأمون ) عازم خراسان شد . « 3 » امام رضا كه چارهاى جز پذيرش خواست خليفه نديد ، به ظاهر ولايت عهدى را پذيرفت ، اما كوشيد همچنان به سيرهء پيامبر و اجداد طاهرينش عمل كند و از ظواهر ، آداب و زىّ سياسى كناره گيرد . اين امر جاذبهء زيادى براى آن حضرت پديد آورد . امام در مجالس مناظرهاى كه با مديريت مأمون برگزار مىشد ، با اقتدار علمى بىنظيرى ظاهر شده ، از اين طريق معارف اهل بيت و انديشهء ناب علوى را تعميق بخشيد و گسترش مىداد . « 4 » شهادت آن حضرت به سال 203 هجرى اتفاق افتاد .
امام جواد ( ع )
ابو جعفر ، محمد بن على ، ملقب به جواد و تقىّ به سال 195 هجرى در مدينه متولد گرديد .
ايشان در سن هفت سالگى عهدهدار امر امامت شد . « 5 » اگرچه اين امر ، طرح برخى مسائل كلامى را در ميان دستهاى از شيعيان پديد آورد ، « 6 » اما به هرحال ، به زودى اين مسائل پاسخ مناسب يافته ، پس از يك دورهء كوتاه ، امامت آن حضرت به وسيلهء تقريبا همهء پيروان خطّ اصلى تشيع امامى پذيرفته شد و انشعاب مهمّى در درون جامعهء شيعى پديد نيامد . امامت امام جواد براساس نصّ از جانب پدر بزرگوارش بود و باوجود صغر سنّ ، مقام ممتاز علمى او
هامش
( 1 ) . ر . ك : بخش واقفيّه .
( 2 ) . فرق الشيعة ، ص 79 .
( 3 ) . ر . ك : ارشاد ، ج 2 ، ص 247 - 269 .
( 4 ) . در مورد اين مناظرات ر ك : شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 2 .
( 5 ) . ر . ك : ارشاد ، ج 2 ، ص 273 - 295 .
( 6 ) . مكتب در فرآيند تكامل ، ص 17 .