تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 387

مساهمون:

ص٣٨٧

سورة عبس

[ سوره عبس ( 80 ) : آيات 1 تا 2 ]

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ عَبَسَ وَ تَوَلَّى ( 1 ) أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى ( 2 ) صورت درهم كشيد و رو برگردانيد موقعى كه آمد او را كورى . اما كلام در فضيلت اين سورهء مباركه : از ابن بابويه مسندا از معاوية بن وهب از حضرت صادق ( ع ) فرمود : ( من قرأ عبس و تولى ، و اذا الشمس كورت كان تحت جناح اللَّه من الجنان و في ظل اللَّه و كرامته و في جناته و لم يعظم ذلك على اللَّه ان شاء اللَّه ) و در نسخهء ديگر : ( على ربه عز و جل ) هر كس قرائت كند اين دو سوره را خداوند او را زير بال خود ميگيرد كنايه از اين كه در تحت حفظ و حراست او وارد مىشود .
عَبَسَ وَ تَوَلَّى أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى
قضيه شخصيه است راجع بابن ام مكتوم كه كور بود وارد شد در حالى كه پيغمبر اكرم با جمعى از صحابه در خدمتش بودند ، بسيارى از مفسرين گفتند : پيغمبر عبوس شد و درهم كشيد و پشت كرد و رو برگردانيد لكن اين كلام غلط است اولا - با اخلاق پيغمبر سازش ندارد كه خدا ميفرمايد :
وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
قلم آيهء 4 ، كه اخلاق او را بعظمت ياد فرموده ، و ميفرمايد :
فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ
. . . الايه آل عمران آيهء 159 . و ثانيا - اگر مراد پيغمبر بود : عبست و توليت ان جاءك بطور خطاب نه بنحو غياب و ثالثا - اين آيه در مقام مذمت و نكوهش است و پيغمبرى كه ما در حق او و آل او معتقد هستيم كه ترك اولى هم از آنها صادر نشده مناسبت ندارد . و رابعا - اين ابن ام مكتوم كور بود عبوسيت و صورت برگردانيدن پيغمبر را نميديد بعضى گفتند : در حق رجلى بود از اعيان بنى اميه چون ابن ام مكتوم وارد شد پهلوى او جاى گرفت بشرف او برخورد كه اين كور فقير پهلوى من باشد خود را