فَسَوَّاها
تسويه محكم كارى است كه شكست بر ندارد خراب نشود سقوط نكند رخنه پيدا نكند ، تمام اين كرات جويه .
وَ أَغْطَشَ لَيْلَها
يعنى در شب كه كرهء زمين پشت مىكند با كرهء شمس اين قسمت مسكونى شب تاريك ظلمانى مىشود .
وَ أَخْرَجَ ضُحاها
و چون رو بخورشيد مىكند روز روشن نورانى مىشود و شرح آن را مكرر در ذيل آيات بيان كردهايم .
[ سوره النازعات ( 79 ) : آيه 30 ]
وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها ( 30 )
و زمين را بعد از اين گسترانيد كه مكرر گفته شده كه كرهء زمين در وسط دريا بود خداوند بتموج دريا يك قسمت زمين را از آب خارج كرد كه ربع مسكونش گفتند كه معنى دحيها است كه گسترانيد براى سكونت بشر و حيوانات برى .
[ سوره النازعات ( 79 ) : آيه 31 ]
أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها ( 31 )
بيرون كرد از زمين آب آن را و چراگاه آن را . هر قسمت زمين كه نزديكتر به دريا باشد اگر حفر كنند زودتر به آب ميرسند و بسا از فشار آب شكاف بر ميدارد و رودخانهها و نهرها بر صفحه زمين جارى مىشود و چه بسيار از اشعهء شمس بخار مىشود و متصاعد ميگردد و به صورت ابر در ميآيد و باران مىشود و در اعماق زمين فرو ميرود و از كوهها جريان پيدا مىكند و رودخانهها و نهرها در اطراف زمين تشكيل داده مىشود جل الخالق و همين است مفاد :
أَخْرَجَ مِنْها
از زمين بتوسط چشمهها و آبار و رودها .
ماءَها
و سبب مىشود كه گياه از زمين روئيده شود و اشجار رشد كند براى خوراك انسان و حيوانات بالاخص حيوانهاى بيابانى كه مفاد :
وَ مَرْعاها
است چراگاههاى صحراها و بيابانها و مزارع و كشتزارها و باغستانها حتى بسيار از خانهها كه چه اندازه بركات و فوائد غير از مأكولاتش دارد در تلطيف هوا و سايهبان و استفاده از چوبها و برگها و تخمها و ريشههاى آنها .
[ سوره النازعات ( 79 ) : آيه 32 ]
وَ الْجِبالَ أَرْساها ( 32 )