الموت خير من ركوب العارى * و العار خير من دخول النار
حتى اگر در قيامت و در جهنم هم خداوند آنها را برگرداند به دنيا باز همان است كه هست كه ميفرمايد :
وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ
انعام آيهء 28 . قلب كه سياه شد و از قابليت هدايت افتاد ديگر هدايت نميشود .
فَأَصَّدَّقَ
كه همان صدقات واجبه كه زكات باشد .
وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
تفسير شده در اخبار به حج ولى اين بيان مصداق است آيه شامل جميع اعمال صالحه مىشود .
[ سوره المنافقون ( 63 ) : آيه 11 ]
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ( 11 )
و هرگز خداوند تأخير نمياندازد هيچ نفسى را زمانى كه آمد اجل آنها و خداوند خبير است به آنچه عمل ميكنيد ، در جاى ديگر ميفرمايد :
وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
اعراف آيهء 34 . بلكه نفسها شماره دارد آخرين نفس كه آمد ديگر بر نميگردد حتى در اخبار دارد مجال نميدهد چشم باز كند يا هم گذارد روزىها معين است آخرين روزى ديگر تمام مىشود روزى ندارد لذا تعبير فرمود :
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ
كه لن از براى نفى تأبيد است به زبان ما هرگز .
نَفْساً
شامل تمام نفوس جن و انس و حيوانات و ملائكه مىشود .
إِذا جاءَ أَجَلُها
كه در لوح محفوظ ثبت شده بلى در لوح محو و اثبات ممكن است براى برخى از اعمال صالحه طول عمر پيدا كند و براى بعضى از سيئات كوتاهى عمر پيدا شود آن را هم خدا ميداند كى طول عمر پيدا مىكند و كى كوتاهى .
وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
تفسيرش واضح است . و ظاهرا اين جمله اشاره به منافقين است كه كفر و شرك خود را مخفى ميكنند بر خدا مخفى نيست چنانچه ميفرمايد :
وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ
توبه آيهء 101 .
تم به حمد اللَّه تفسير هذه السورة و يتلوه ان شاء اللَّه تفسير سورة التغابن ، و الحمد للَّه