تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣
و نامهء عمل در دست دارد و پاى ميزان است و بهشت و نعم آن را و جهنم و عذاب‌هاى او را مشاهده مىكند و اهل بهشت را متنعم در بهشت و اهل جهنم را معذب به عذاب ميبيند مثل زيد بن حارثه و اصحاب ابى عبد اللَّه ( ع ) .

[ سوره الملك ( 67 ) : آيه 15 ]

هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ ( 15 ) او است خداوندى كه مقرر فرمود زمين را براى شما نرم و ذليل زير دست و پاى شما كه مشى كنيد و بر او راه رويد در اطراف زمين و از ارزاق خداى متعال تناول كنيد و بسوى او است نشر شماها . قدرت نمايى حق بر اينكه بشر را خلق فرمايد چون بشر مثل ملائكه و طائفهء جن نيست كه بتواند در هوا زندگى كند جسم ثقيل است بايد بر جسم ثقيل قرار گيرد ، و كرهء زمين در وسط كرهء آب بود و انسان در ميانهء آب هم قدرت بر تعيش و بقاء ندارد كرهء زمين را از ميان كرهء آب بيرون كشيد كه ربع كرهء زمين از آب خارج شده و بتوسط اشعهء شمس خشك شد ، و در صفحهء زمين از حبوبات و فواكه و ساير مأكولات كه احتياج بشر به او است رويانيد و كرهء زمين را نه مثل سنگ و فلزات قرار داد كه چيزى در آن روئيده نشود و نه آن قدر لطيف قرار داد مثل آب و هوا كه نتوان در آن زيست كرد لذا ميفرمايد :
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا
نرم قرار داد كه بتوانيد زيست كنيد و حفر قنوات و آبار كنيد و از تخوم الارض استخراج معادن كنيد ، و در او غرس اشجار و كشت حبوبات كنيد و بر روى او بناى عمارات و مساكن كنيد ، و از خاك او استفاده كنيد ، و رودخانه‌ها و انهار در روى او جارى كنيد و ساير فوائد ديگر ، و نظر به اينكه انسان مدنى بالطبع است و به يكديگر احتياج شديد دارند براى آنها راهها و جاده‌ها قرار داد كه اگر از شرق بخواهند به مغرب و از جنوب بشمال بروند بتوانند .
فَامْشُوا فِي مَناكِبِها
يعنى في جوانبها و اطرافها و سهلها و جبلها بتوانيد رفت و آمد كنيد حتى در پرتگاهها بتوسط اسباب و آلات و وسائل حركت كنيد و برويد كه نكب بمعنى پرت شدن هم آمده و بمعنى رجوع و برگشتن هم آمده چنانچه ميفرمايد :