[ سوره الدخان ( 44 ) : آيه 7 ]
رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ ( 7 )
آن پروردگار تو پروردگار آسمانها و زمين است و آنچه بين آن دو است اگر بوديد شما كه يقين داشتيد .
رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما
ربّ بمعنى مربّى است تربيت كننده خداوند تبارك و تعالى تمام ماهيّات امكانيّه را اوّلا از كتم عدم بعرصهء وجود آورده ، و لباس هستى بقامت آنها پوشيد و گفتند : الماهيّة من حيث هى ليست الّا هى فتارة يحكم بأنّها معدومة و اخرى بأنها موجودة ، و مراد از ماهيّت حدّ وجود است كه اگر موجود شد وجودش محدود است و اين سرتاسر ممكنات را شامل مىشود ، فقط وجود غير محدود وجود حقّ است و لذا ماهيّت ندارد و صرف وجود و محض وجود و بحت وجود است غير متناهى است نه اوّل دارد و نه آخر هميشه بوده و هميشه هست ، و ثانيا نگهبان و حافظ و مبقى آنها است كه پس از ايجاد آن به آن اضافهء وجود مىكند كه اگر آنى اضافه نفرمود نيست صرف مىشود : اگر نازى كند از هم فرو ريزند قالبها . و ثالثا از مقام قابليّت و استعداد بمقام فعليّت و رشد و كمال مىرساند لذا مربّى جميع عوالم امكانيه است ، و سماوات عوالم علويّه از مجرّدات و ملائكه و كرات جويّه و آنچه در عالم بالا خلق فرموده ، و أرض عالم سفلى است و ما بينهما از عالم هوا و باران و رياح و ابرها و غير اينها از جنّ و انس و حيوانات و نباتات و جمادات و معادن و مياه الى ما شاء اللَّه .
إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ
يعنى بايد يقين داشته باشيد بربوبيّت او ، و يقين بالاترين مقامات انسانى است و از براى يقين سه مرتبه است : علم اليقين ، عين اليقين ، حق اليقين . براى تقريب بذهن مثالى ميزنند مثل آتش كه يك قسمتى را آتش گرفته آنهايى كه آتش را مشاهده نميكنند لكن دود او را و بوى سوختن او را و حرارت او را درك كنند اين مقام علم اليقين است كه از آثار پى بمؤثر مىبرند از آثار قدرت الهى در عالم وجود پى بوجود قادر متعالى مىبرند كه :
برگ درختان سبز در نظر هوشيار هر ورقش دفترى است معرفت كردگار