(
تَهْجُرُونَ
) هجر معانى دارد در اينجا به معنى هذيان است و استهزاء و مزخرف گويى كه به آيات شريفه استهزاء ميكردند و آنها را زخرف مى پنداشتند و به معنى دور انداختن است و ترك نمودن كه ميفرمايد :
(
وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً
) فرقان آيهء 23 و امروز هم نوع مسلمين به كلى قرآن را كنار گذارده و دستورات او را ترك كردهاند و بمعنى ترك وطن و استيطان به محل ديگر مثل مهاجرين كه تشرف به مدينه پيدا كردند .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيه 68 ]
أَ فَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جاءَهُمْ ما لَمْ يَأْتِ آباءَهُمُ الْأَوَّلِينَ ( 68 )
آيا پس از اين تدبر نمىكنند قول را يا آمده شما را چيزى كه بر آباء اولين شما نيامده باشد .
(
أَ فَلَمْ يَدَّبَّرُوا
) دبر بمعنى آخر شيئى است ، چنانچه مىفرمايد : (
وَ قَطَعْنا دابِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا
) اعراف آيهء 70 يعنى تمام را هلاك كرديم عن آخرهم كه احدى از آنها باقى نماند ، و نيز مىفرمايد : (
وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْكافِرِينَ
) انفال آيهء 7 كه تمام كفار را هلاك كنيم (
وَ قَضَيْنا إِلَيْهِ ذلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دابِرَ هؤُلاءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ
) حجر آيهء 66 و از همين باب است دبر مقابل قبل كه آخر شىء و معناى تدبر اينست كه تأمل و تفكر كنند و آثار باطنيهء اشياء را دست آورند و مغز آنها را كشف كنند . چنانچه امروز چه آثار غريبه از اشياء بدست آورده و استخراج كردهاند و روز بروز زيادتر مىشود .
(
الْقَوْلَ
) مراد قرآن مجيد است كه گفتند : هفت بلكه هفتاد بطن دارد و بواطن قرآن را جز پيغمبر و ائمهء اطهار پى نبردهاند .