آيات و اخبار بر خلاف آن نباشد و اينها را محكمات مىنامند و امّ الكتاب :
« مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ »
.
و اما متشابهات تأويل آنها بايد از معصومين و راسخين در علم برسد .
(
وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ
) : و بالجمله مطالب حقّه ادلّهء واضحهء روشن دارد چه در باب عقايد و اخلاق و فروع از عقل و نقل از قرآن و اخبار و ضرورت و اجماع و حجّت از هر جهت تمام است . لكن هر كه قابليّت هدايت دارد خداوند او را هدايت مىفرمايد و هر كه از قابليّت افتاد او را به خود واگذار مىكند چنانچه معاملهء خداوند نسبت بجميع مخلوقات همين است حتى در نباتات هر چه قابليّت رشد دارد به او افاضه مىشود ، و هر چه از قابليّت افتاد او را رها مىكند .
[ سوره الحج ( 22 ) : آيه 17 ]
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ( 17 )
محققا كسانى كه ايمان آوردند و كسانى كه يهود شدند و صابئين و نصارى و مجوس و كسانى كه مشرك شدند محققا خداوند آنها را از هم جدا مىفرمايد روز قيامت ، محققا خدا بر همه چيز شاهد و گواه است .
(
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا
) : ايمان به خدا و جميع انبياء و اوصياء آنها و روز جزاء و جميع ما جاء به النّبيّ صلّى اللَّه عليه و سلم از قرآن و احكام آوردند و بدعتى در دين نگذاشتند ، و تغييرى در احكام شرع ندادند حلالى را حرام نكردند و حرامى را حلال و منكر ضروريّات دين و مذهب نشدند اينها مؤمنين هستند .
(
وَ الَّذِينَ هادُوا
) : كه يهود باشند .
(
وَ الصَّابِئِينَ
) : اختلاف شد كه اينها كيانند بعضى گفتند : خود را نسبت