وَ مِنْها جائِرٌ
يعنى بعضى راههايى هست كه مانع از راه سعادت است كه تعبير بسبل شيطانى مىكنند بر خلاف صراط مستقيم
وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ
به اينكه جلوگيرى كند از سبل شيطانى و مردم را خواهى نخواهى در صراط مستقيم سير دهد لكن اين بر خلاف حكمت است ، زيرا بايد به اختيار سير كرد تا بسعادت نائل شد .
و اين دو مقدمه لازم دارد يكى دانستن راه و ديگرى سير در آن كه تعبير ببال علم و بال عمل مىكنند بدون بال يا بيك بال پرواز نميتوان كرد ، لذا در خبر است گه افراد انسان چهار دسته هستند عالم عامل جاهل تارك عالم تارك جاهل عامل سه دسته اخير اهل نار و دسته اول اهل نجات و اسباب اين دو بال را خداوند در دسترس بندگان قرار داده تشريعا و تكوينا و در تحت اختيار آنها گذارده .
اما علم در قلوب علماء دين و كليد آن سؤال است بايد رفت و پرسيد ، و فهميد .
و اما عمل قواى انسانى كه بتواند انجام تكليف كند ، خلاصه مطلب دو قسم هدايت داريم : ارائه طريق نسبت بجميع افراد على السواء است و ايصال به مطلوب خاصه كسانى كه سير در اين طريق كنند و هدايت در اين آيه ثانيست .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 10 ]
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَكُمْ مِنْهُ شَرابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ ( 10 )
خداوند آن خدائيست كه نازل فرمود از طرف آسمان آب بلكه يك قسمت آن را مىآشاميد و يك قسمت آن اشجاريست كه حيوانات خود را مىچرانيد
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَكُمْ
نظر به اينكه يك ربع كره زمين از كره آب خارج است و مرتفع از آب مشروب نمىشود و اين ربع مسكون احتياج شديد به آب دارد خداوند بقدرت كامله خود بتوسط اشعه شمس از كرهء ماه بخار متصاعد مىشود و در فضاء بالا متراكم مىشود و تشكيل ابر ميدهد و بتوسط تموج هوا تشكيل باد ميدهد و ابرها