مدّعين چشم انداختن و چشم دوختن كنايه از تعجّب است و تمتع عبارت از مشتهيات امور زندگانيست و ازواج بعيد نيست كه مراد اموال و اولاد باشد كه به اين دو چيز كفّار و مشركين افتخار ميكردند و ميبرازيدند ، اگر چه معانى ديگر هم كردند لكن بعيد است .
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ
حزن پيغمبر براى اين بود كه اينها هدايت نميشدند و دست از اعمال ناشايسته خود بر نمىداشتند و خود را جهنمى ميكردند ميفرمايد : اينها قابليت هدايت ندارند و زحمت بى جا در مورد اينها متحمل نشو كه مفادا مطابق است با قوله تعالى :
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ
زخرف آيه 83 معارج آيه 42
وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ
.
خفض جناح كنايه از تواضع و فروتنى و ترك استطاله و افتخار و تكبّر و نحو اينها است البته با تواضع رغبت به آنها بيشتر مىشود عقيده آنها محكمتر ميگردد ايمان آنها كاملتر مىشود اين آيه شريفه و لو خطاب به پيغمبر است و مورد آيه است لكن دستور كلى بر جميع است كه نبايد چشم داشته باشند باموال و اولاد و ها و هوى كفّار و نبايد محزون باشند بفسق و فجور آنها و نسبت بجميع أهل إيمان متواضع باشند و به چشم حقارت نگاه نكنند .
[ سوره الحجر ( 15 ) : آيه 89 ]
وَ قُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ ( 89 )
و بفرما به آنها محققا من إنذار كننده آشكارا هستم بعد از اينكه خفض جناح نمودى نسبت بمؤمنين و تواضع و فروتنى كردى نسبت به آنها و افتخار و تكبّر نكردى معرفى خود را بكن كه فرستاده از جانب خداوند هستم براى اينكه شما را آگاه كنم و خبر دهم از امورى كه براى شما ضرر دنيوى و عقوبت اخروى دارد مرتكب نشويد
وَ قُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ
.
( اشكال ) در باب شرائط عامة تكليف گفتند چهار شرط دارد : بلوغ . عقل .