وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ
براى تنبيه قوم كه
إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ
كه يكى از واجبات شرعى وفاء بوعد است و خلف وعد يكى از گناهان بزرگ است ، چنانچه ميفرمايد :
وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ
انفال آيهء 43 بلى وعدههايى كه از معاصى و اعمال قبيحه است واجب است تخلف كردن و حرام است وفاء به آن ، و خداوند هم خلف وعد نمىكند .
إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ
آل عمران آيه 9 اگر وعدهء احسانى كردى بايد وفا كنى ، ولى خلف وعيد مانعى ندارد كه وعده عقوبت باشد ، بلكه حسن دارد .
وَ كانَ رَسُولًا
الى قومه نبيا من اللَّه .
[ سوره مريم ( 19 ) : آيه 55 ]
وَ كانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا ( 55 )
و بود اسماعيل كه امر مىكرد اهل خود را به نماز و زكات و بود در نزد پروردگار خود راضى شده ، يعنى خداوند از او راضى و خوشنود است .
وَ كانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ
بعضى گفتند مراد از اهل قوم و عشيره و عترت بودند ، و بعضى گفتند امة او ، و ما مىگوئيم به كسانى كه خداوند او را مأمور فرمود بدعوت آنها ، لكن ظاهر لفظ اهل بستگان نزديك است سه عنوان است اهل و آل و عترت قريب المعنى است ولى به شرط آنكه با او در عقيده و اخلاق و افعال موافق باشند نه مثل پسر نوح كه بفرمايد :
إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ
نوح آيه 48 و اين عناوين نسبت برسول اكرم صادق بر صديقهء طاهره و ائمه اثنى عشره مىشود و بس .
بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ
كه اين دو امر واجب در جميع شرايع از زمان آدم تا قيام قيامت بوده و هست فقط خصوصياتش تغيير مىكند نسبت به حكم و مصالح .
وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ
و بود در پيشگاه پروردگار خود . مرضيّا خداوند از او راضى بود و او مرضىّ خدا و اين دليل مىشود بر اينكه جميع افعال و اعمال