وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً
علم غيب كه خداوند ببعض بندگانش افاضه فرموده چنانچه بآصف ابن برخيا وزير حضرت سليمان عطا فرمود
قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ
نمل آيه 40 .
راجع بعرش بلقيس و چنانچه آصف ابن برخيا اعلم از سليمان نبود فقط علم غيب داشت آن هم يك قسمتى خضر هم اعلم از موسى نبود تا مورد اشكال شود و در حق امير المؤمنين عليه السّلام ميفرمايد :
وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
رعد آيه 43 .
( تنبيه ) چه اندازه فرق است بين من عنده علم من الكتاب و بين
مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
اول من تبعيضيه است دلالت مىكند بعض علم كتاب را آصف داشته دوم مطلق است ، شامل جميع علم كتاب را امير المؤمنين عليه السّلام داشته و مع ذلك دلالت ندارد بر اينكه اعلم از پيغمبر بوده .
[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 66 ]
قالَ لَهُ مُوسى هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً ( 66 )
گفت از براى خضر موسى آيا متابعت كنم ترا بر اينكه تعليم كنى مرا از آنچه كه به تو تعليم شده از رشد و صلاح انسان بهر مرتبه كه نائل شود محدود است و بالاخره قابل زيادتى هست حتى پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله كه در همه كمالات بالأخص در كمال علمى از تمام انبياء افضل و اشرف است در قرآن مجيد ميفرمايد خطاب به آن حضرت
وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً
طه آيه 113 .
از اين جهة مانعى ندارد كه حضرت موسى علم ببواطن بعض امور نداشته باشد از اين جهت
قالَ لَهُ مُوسى
كه از علم او بهره بردارى كند
هَلْ أَتَّبِعُكَ
مراد متابعت در امور دينيه نيست بلكه مصاحبت در طريق است آن هم
عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ
بر اينكه از اسرار كارهاى تو مطّلع شوم
مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً
آن اسرارى كه به تو سپرده