است و مثل بنون و نبات و ذرارى و ارحام و قبيله و عشيره و اتباع و لشكر و عسكر و غير اينها ، و اينها تا لب گور است و بسيار احترام گذارند مجلس ترحيم مردانه و زنانه و هفته و چهله و سال است .
سوّم عمل است كه با خود در قبر مىبرد و از او جدا نمىشود ، اما مال دارد در حديث كه ميفرمايد
يؤتى به صاحب المال يوم القيامة فيسئل عنه عما اكتسبت و في ما انفقت
اگر از ممّر حلال بدست آورده و مصرف عبادات ماليه كرده بهترين مال است ، و اگر از راه حرام بدست آورده و مصرف حرام كرده
يؤمر به الى النار
و اما اولاد اگر صالح باشند در تمام اعمال صالحه آنها شركت دارد ، و بعلاوه خيرات و مبرات و طلب مغفرت براى او مىكنند ، لذا ميفرمايد :
الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا
نظر به اينكه انسان در دنيا شدّة احتياج به اين دو امر دارد در طلب تمايلات از خانه منزل لباس رزق احتياج بمال دارد ، و در دفع منافرات دفع دشمن و سارق و ظالم احتياج به اولاد و انصار دارد ، خداوند به اين دو نعمت بزرگ زندگانى او را تأمين ، و اما در آخرت احتياجش از اين دو بريده مىشود .
يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ
شعراء آيه 88 ، و شدّت احتياج باعمال صالحه و عقايد حقّه و اخلاق فاضله دارد ، ميفرمايد :
وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ
كه ايمان و صفات حميده و عبادات صحيحه است .
خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ
هم مورث مثويات مىشود و هم اميدوار
ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا
.
[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 47 ]
وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً ( 47 )
و روزى كه سير ميدهيم كوهها را و مىبينى كه زمين ظاهر شده و محشور مى كنيم آنها را پس وا نمىگذاريم از آنها احدى را اين اشاره بروز محشر است كه تمام خلق اوّلين و آخرين محشور مىشوند و احدى باقى نمىماند و در اين آيه مسئله مشكلى است بايد حلّ شود .