كه مادر مجلد دوم كلم الطيب قريب هشتاد آيه ذكر كردهايم و هفت آيه كه دلالتش واضحتر بود شرح كردهايم و مشتمل بر جميع اخلاق حميده و تنزيه از اخلاق رذيله و وظائف دينيه از عبادات و معاملات و معاشرات و مواريث و حدود و ديات و غير اينها است و فارق بين حق و باطل و صدق و كذب و نفع و ضرر و حسن و قبح و سعادت و شقاوت و خير و شر و بالجمله عقل خارجيست چنانچه عقل شرع داخليست و اينكه در بعضى اخبار تفسير بايمان و ولايت و امام شده بيان مصداق است چنانچه مكرر اشاره شده
وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ
سر تا سر قرآن بشارات بسيار دارد در بعضى بشارت بمؤمنين در بعضى بشارت باهل ايمان و تقوى در بعضى بشارت باهل ايمان و اعمال صالحه اللهم به حق هذا القرآن اجعلنا من اهله
الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً كَبِيراً
كسانى كه عمل نمايند اعمال صالحات را محققا از براى آنها است اجر بزرگى
الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ
اين جمله را چند نحو ممكن است تفسير نمود .
اولا كلمه الذين ممكن است صفت مؤمنين باشد يعنى قرآن بشارت ميدهد مؤمنينى كه اعمال صالحه بجا مىآورند بنا بر اين جمله
أَنَّ لَهُمْ أَجْراً كَبِيراً
بشارت قرآن باشد يعنى قرآن بشارت ميدهد مؤمنينى كه
يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ
اينكه از براى آنها اجر بسيار بزرگى است و ممكن است جمله مستقله باشد يعنى كسانى كه اعمال صالحه دارند از براى آنها اجر بزرگيست و اين اظهر است زيرا بمعنى اول مناسب اين بود كه بفرمايد بان لهم .
و ثانيا مراد از
يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ
اين نيست كه جميع اعمال صالحه را بجا بياورند زيرا بر احدى ميسور نيست مثلا در زمان واحد بسا صد عمل صالح است انسان يكى از آنها را ميتواند بجا آورد نماز كند قرآن قرائت كند دعا كند ارشاد جاهل كند امر بمعروف كند قضاء حاجت مؤمن كند و امثال اينها و نيز مراد اين نيست كه تمام اعمال آنها صالحه باشد زيرا انسان اعمال مباحه بسيار دارد