بلكه قابل مقايسه نيست با دنيا و جميع ما فيها چون زائل و دائر وفا نيست هيچ ثباتى و بقايى از براى او نيست و آخرت دار باقى است ابد الآباد
لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ
لكن نوع بشر آخرت را نسيه ميدانند و دنيا را نقد مثل عمر سعد .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 42 ]
الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ( 42 )
اين مهاجرين كسانى هستند كه بر اذيتهاى مشركين صبر كردند و بر خداى خود توكل ميكنند دو صفت بزرگ كه از آثار ايمانست در اين مهاجرين كه هجرت آنها براى خدا بوده بيان ميفرمايد .
اما صبر در قرآن مجيد ميفرمايد :
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
زمر آيه 13 و در حديث است
الصبر من الايمان بمنزلة الرأس من الجسد فمن لا صبر له لا ايمان له
و از براى صبر سه درجه بيان كردند ( 1 ) صبر بر بليات و مصائب 300 درجه ( 2 ) صبر بر عبادت و اطاعت 600 درجه ( 3 ) صبر بر ترك معاصى و مخالفت هواى نفس 900 درجه و اما توكل در قرآن مجيد است .
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ
طلاق آيه 3 و از لوازم توحيد افعاليست و از براى توحيد افعالى چهار مرتبه گفتند ( 1 ) به زبان اقرار مىكند كه تمام امور تحت مشيت الهيست و لكن قلبا مستند باسباب و وسائط ميداند و اين توحيد منافقين است .
( 2 ) قلبا هم معتقد است لكن رسوخ در قلب نكرده و متوجه باسباب است و اين توحيد عوام است .
( 3 ) رسوخ در قلب كرده و اسباب را بمنزله آلات ميداند و توكل در اين مرتبه پيدا مىشود و اين توحيد خواص است .
( 4 ) به كلى نظر باسباب ندارد نميخواهد جز خدا نمىبيند جز خدا و ميگويد لا مؤثر في الوجود الا اللَّه و اين توحيد انبياء و اولياء است كه تعبير خاص الخاص مىكنند .