أَبْصارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
فصّلت آيه 19 . 4 - ملائكه آسمانها و زمين كه مشاهده كردند . 5 - قرآن مجيد . 6 - زمينى كه روى او عمل شده .
7 - زمانى كه در آن زمان عمل كردند مثل شهر صيام و غيره ، و از همه بالاتر و مهمتر ذات اقدس ربوبى عالم السرّ و الخفيّات در دعاء كميل
( و كلّ سيّئة امرت باثباتها الكرام الكاتبين الذين وكّلتهم بحفظ ما يكون منى و جعلتهم شهودا علىّ مع جوارحى و كنت انت الرقيب علىّ من ورائهم و الشاهد لما خفى عنهم و برحمتك اخفيته الدعاء .
)
هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ
مقول قول اشهاد است و اين جمله شامل جميع طبقات كفار و مخالفين و مذاهب باطله مىشود زيرا مشركين گفتند
وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها
كذب على اللَّه است ، يهود و نصارى و مجوس و ساير فوق گفتند دين ما بر حق است و از جانب خدا است كذب على اللَّه است ، مخالفين گفتند خلفاء ثلاثه بر حق هستند و دين خدايى است بلكه اهل بدعت كه چيزى بر دين افزوده كردند و منكر ضرورى چه ضرورى دين و چه ضرورى مذهب باشد تمام كذب على اللَّه است فقط طبيعى كه منكر خدا است دروغى نسبت به خدا نميدهد زيرا خدايى معتقد نيست و عصات شيعه هم ميگويند خدا نفرموده ما مخالفت و معصيت او را ميكنيم .
أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
جمع محلى بالف و لام افاده عموم دارد مخصوص با ظلم نيست ظالم بنفس و ظالم به غير و ظالم بدين را شامل مىشود و مصداق اتمّ ظالمين در حق آل محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم هستند كه هم ظلم بدين كردند و چه اندازه مردم را در ضلالت انداختند و هم ظلم بنفس خود كردند خود را در اشدّ عذاب انداختند حتى گفتند
( النار و لا العار )
و اشاره به همين كلمه دارد فرمايش حضرت ابى عبد اللَّه عليه السّلام
(
الموت خير من ركوب العارى * و العار خير من دخول النارى
) بمعنى اينكه شهادت براى من گواراتر است از اينكه زير بار ذلت پسر مرجانه و هند جگر خوار