و زكات بعد از وضع مخارج است .
و حق اينست كه بايد زمان تعلق هر يك را ملاحظه كرد مثلا تعلق زكات پس از انعقاد حبه است و لو وقت اداء موقع حصاد است ، و تعلق خمس ظهور ربح است و لو موقع اداء تماميت سال حساب است و اين مختلف مىشود مثلا كسى كه اول سالش اول شهر صيام است اگر سال رسيد و هنوز انعقاد حبه نشده بايد همان سبز را حساب كند و خمس دهند و جزو مخارج قبل از انعقاد حبه محسوب مىشود و از حد نصاب ساقط مىشود ، و اگر سالش پس از انعقاد حبه است زكات تعلق گرفته و مخارج بعد از انعقاد حبه از حد نصاب خارج نميشود .
و امّا نصاب طلا و نقره سكهدار چه بسكّه اسلامى باشد و چه بسكّه خارجى قديمى يا جديدى .
و اما طلا دو نصاب دارد 1 - 15 مثقال صيرفى 24 نخودى كه بيست مثقال شرعى است 18 نخودى و نصاب آن چهل يك است كه 9 نخود مىشود . و نصاب دوم هر سه مثقال صيرفى عشر مثقال شرعى است كه چهل يك مىشود و بين النصابين چيزى نيست .
و اما نقره سكهدار آن هم دو نصاب دارد 1 - 105 مثقال صيرفى كه 200 درهم است و زكات آن چهل يك است كه پنج درهم مىشود . 2 - هر چهل درهمى يك درهم مثلا كسى كه صد تومان كه هزار مثقال صيرفى است 25 مثقال بايد بدهد و اما مستحقين زكات هشت طائفه هستند كه اين آيه بيان ميفرمايد
إِنَّمَا الصَّدَقاتُ
كلمه انما از ادات حصر است كه به غير از اين هشت طائفه نميتوان داد و مصرفش منحصر به اين هشت طائفه است و مراد اين نيست كه قسمت بين اين هشت طائفه شود بلكه بهر يك از اين هشت دسته داده شود كافى است .
1 - للفقراء لام اختصاص است كه مختص به اين هشت سهم است نه لام