است كه آنها بلرزه افتادند و منشأ آن يكى از اين امور بوده ، و ممكن است چون حضرت شعيب بر دو طائفه مبعوث بود يكى قوم خود اصحاب مدين و يكى اصحاب ايكه و هر دو هلاك شدند بعضى بصيحه و بعضى بزلزله در قرآن ميفرمايد در مورد اصحاب ايكه ميفرمايد
فَأَخَذَهُمْ عَذابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ
شعراء آيه 189 و ظاهرا صاعقه باشد و نيز ميفرمايد
وَ أَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ
راجع باصحاب مدين است بقرينه
وَ إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً
هود آيه 86 .
فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ
صبحگاه كه معلوم مىشود عذاب شبانه بر آنها نازل شد در خانه خود جاثمين افتادهگان بودند تمام مرده و هلاك شده و از بين رفته
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 92 ]
الَّذِينَ كَذَّبُوا شُعَيْباً كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا الَّذِينَ كَذَّبُوا شُعَيْباً كانُوا هُمُ الْخاسِرِينَ ( 92 )
كسانى كه تكذيب شعيب كردند گويا نبودند در دار خود ، اشاره به اينكه به نحوى هلاك شدند كه اثرى از آنها باقى نماند و شهر به كلى خالى شد مثل اينكه كسى در آن نبوده اصلا ، كسانى كه تكذيب شعيب كردند بودند خاسر و زيانكار .
الَّذِينَ كَذَّبُوا شُعَيْباً
عموم دارد شامل اصحاب مدين و اصحاب ايكه مىشود تمام كفار بشعيب را ميگيرد و اين بعد از هلاكت آنها بوده كه ميفرمايد
كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا
ضمير فيها بامكنه آنها كه مدين و ايكه باشد راجع است و غناى در مكان قيام و سكونت در او است به نحوى كه احتياج به مكان ديگرى نداشته باشند و كلمه لم بر سر فعل مضارع بمعنى ماضى است يعنى مثل اينكه اصلا در اين امكنه اينها سكونت نداشتند و قيام نكرده بودند چنانچه مىگويى به كسانى كه از دنيا بروند و اثرى باقى نگذارند مثل اينست كه در دنيا نيامده باشند اصلا اشاره به اينكه اثرى از آثار آنها باقى نمانده .