تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 70

مساهمون:

ص٧٠
و اصل معنى همين اولوية است مثل
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
احزاب آيه 6 ، و مثل
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ
مائده آيه 55 ، و مثل من كنت مولاه فعلى مولاه خطبه غديريه ، و باقى معانى بعنايت و مجاز و مناسبت است ، و در اين آيه مراد اولى بميراث است و در خبر داريم فرمود اولى بميراثه اولى باحكامه و در آيه شريفه از قول زكريا ميفرمايد
فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ
مريم آيه 6 ، و اطلاق ولى و مولى بر وارث بمناسبت تقدم او است بر سايرين در ميراث و احكام ميت ، و طبقات ارث را قبلا متذكر شديم .
مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ
تركه عبارت است از ماليه و كليه حقوقى كه قابل نقل و انتقال است بعد از استثناء دين و وصيت كه مورث داشته و جا گذارده و ( والدان ) اعم است از پدر و مادر و اجداد و جدات پدرى يا مادرى كه اولاد آنها موالى و اولى بميراث هستند نسبت بخويشاوندان ديگر ، و ( اقربون ) ساير خويشاوندان نسبى هستند از اخوه و اخوات و اولاد آنها و اجداد و جدات كه در طبقه دوم هستند و اعمام و اخوال و عمات و خالات و اولاد آنها كه در طبقه سوم هستند بلى پدر و مادر با اولاد در يك طبقه هستند چنانچه گذشت .
وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ
ممكن است مراد طبقات از ارث سببى باشند كه بسبب عقدى يا ايقاعى مثل اعتاق كه معتق و ارث مىشود و ضامن جريره كه بواسطه عقد ضمان و امام كه بواسطه عقد ولايت كه سه طبقه اخيره هستند و زوج و زوجه كه بواسطه عقد ازدواج شريك جميع طبقات هستند ، و ممكن است عقد وصيت باشد كه موصى وصيت كند و موصى به قبول نمايد به شرط آنكه زائد بر ثلث نباشد مگر به اجازه ورثه ، يا صلح كند در مقام وصيت كه اختلافيست كه آيا از اصل خارج مىشود چنانچه مذهب مشهور و منصور است يا از ثلث چنانچه مذهب ديگران است