مثوبات بسيار است و ما در ذيل آيه شريفه
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
« 1 » نسبت باكثر آنها بسطى دادهايم .
و تعبيراتى كه در اين آيه فرموده و ذيلا به آنها اشاره مىشود همه از باب لطف و عنايت بمؤمنين و ترغيب و تشويق به اين امر عظيم است :
1 - اين انفاقات را بعنوان قرض به خدا تعبير فرموده به اينكه او غنى بالذات است و هيچگونه احتياجى به كسى ندارد .
2 - به قرض حسن تعبير نمود و براى قرض حسن چند معنى ذكر نمودهاند قرض بدون رباء ، قرض بدون من و اذى ، قرض از مال حلال ، ولى ظاهرا مراد قرضى است كه از روى خلوص نيت و تقرب يافتن به او باشد .
3 - جمله « فيضاعفه » است كه ضعف بمعنى دو چندان است يعنى اين قرض را ما دو برابر رد ميكنيم .
4 - كلمه « اضعافا كثيرة » يعنى هر ضعف از آن را نيز مضاعف ميكنيم ، دو برابر را چهار برابر و چهار برابر را هشت برابر و هشت برابر را شانزده برابر و هكذا الى ما شاء اللَّه عوض عنايت مىكند ، و چون معين نفرموده كه اين پاداش در دنيا يا در آخرت است بمقتضاى اطلاق ، شامل هر دو مىشود .
5 و 6 - جمله
وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ
يعنى قبض و بسط بدست او است و ممكن است مراد از قبض گرفتن نعمت و از بسط اعطاء آن باشد يعنى نعمى كه در اختيار شماست خدا بشما عطا فرموده و اگر بخواهد از شما ميگيرد و ممكن است مراد از قبض ، گرفتن صدقات باشد يعنى خداوند انفاقات شما را بدست خود ميگيرد اشاره به اينكه به حساب خود محسوب ميدارد چنانچه در باب صدقات اين معنى در اخبار وارد شده و مراد از بسط ، عوض دادن باشد يعنى خدا است كه باضعاف
هامش
( 1 ) . مجلد اول ص 210 - 240