طبع و جبلت تحمل آن بر ايشان مشكل است مايل نبودند چنين حكم با مشقتى براى آنها وضع شود و خداوند ميخواهد آنان را متوجه سازد كه بسا چيزهايى كه شما مايل نيستيد ولى صلاح شما در آنست و خداوند در وضع حكم مصلحت شما را منظور دارد نه رغبت و ميل شما را ، و مثل اين گونه احكام مانند داروى تلخ است كه طبيب حاذق به مريض ميدهد با اينكه مريض ميداند شفاى او در استعمال آنست ولى بحسب طبع از خوردن آن مشمئز است و معذلك در صدد تحصيل آن بر آمده و استعمال مىكند و همچنين مانند عمل جراحى است كه جراح حاذقى نسبت به مريض تشخيص ميدهد و مريض با اينكه بر خلاف طبع اوست حاضر به عمل شده و اجرت هم ميدهد حقتعالى هم ميفرمايد ما قتال را براى شما واجب نموديم و حال آنكه مشقت و ناراحتى براى شما دارد ولى داراى فوائد و ثمرات و نتائجى است كه هم در دنيا شما را بعزت و سربلندى مىرساند و هم در آخرت بدرجات عاليه نائل مىكند .
وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
تعبير بعسى براى اينست كه نه هر مكروهى داراى خير باشد بلكه هر چه از جانب خدا باشد چه از امور تكوينى مانند مصائب و شدائد و بليات و چه از امور تشريعى مانند احكام شاقّه همه از روى حكمت و مصلحت بنده عين خير و صلاح اوست چنانچه در حديث قدسى وارد شده «
انّ من عبادى من لا يصلحه الا الفقر فلو اغنيته لافسده ذلك الحديث
» زيرا خداوند عادل و حكيم و عالم بجميع مصالح و مفاسد و عواقب امور است .
وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ
و بسا امورى كه شما دوست ميداريد و بحسب ظاهر خوب و آراسته است مانند ثروت و دولت و نحو آن براى بعض اشخاص در امور تكوينى و بعض محرمات شرعيه از امور شهويه در امور تشريعى ، ولى صلاح شما در آن نيست و به ضرر شماست .