« يتصدق لكل يوم افطر على مسكين مدا من طعام و ان لم يكن حنطه فمدّ من تمر
» و محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : «
الكبير و الذى به العطاش لا حرج عليهما ان يفطرا فى رمضان و تصدق كل واحد منهما فى كل يوم بمدّ من طعام و لا قضاء عليهما فان لم يقدرا فلا شيئى عليهما
» و در بعض نسخ « بمدين » روايت شده و لذا بعضى احتياط كردهاند كه دو مد از طعام بدهد
فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ
كلمات مفسرين در اين جمله مضطرب است و آنچه از ظاهر خود آيه استفاده مىشود اينست كه تطوع از طوع بمعنى رغبت است و معنى آن عمل مشروعى را از روى رغبت انجام دادن است و خير اول مصدر و بمعنى نيكى و عمل خوب است و خير دوم بمعنى افعل تفضيل است و مفاد جمله چنين مىشود كسى كه عمل خوبى را از روى طوع و رغبت انجام دهد بهتر است براى او تا از روى اكراه و بى ميلى بجاى آورد و اين جمله بمنزله كبراى كلية است و جمله بعد از آن صغراى جزئيه است كه در آن مندرج ميگردد كانه فرموده « التطوع بكل خير هو خير لكم و الصيام خير ، فالتطوع به خير لكم » و اين نتيجه علاوه بر اينكه ترغيب و تحريص بر مطلق روزه گرفتن است راجع به «
الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ »
نيز مىباشد كه اگر از روى ميل و رغبت با تحمل مشقت روزه را مىگيرند روزه بهتر است و اگر از روى كراهت و بىميلى است همان فديه را بدهند .
وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ
يعنى صيامكم خير لكم و اين جملات علاوه بر آنچه ذكر شد ترغيب ديگرى است براى روزه گرفتن .
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
اگر بفوائد كثيره و منافع عديده آن در دنيا و آخرت پى ببريد و بدانيد كه آن لطفى از جانب خداوند نسبت بشما است .