إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
خداوند به آنچه ميّت وصيت كرده و شهود شهادت داده شنواست چنانچه به همه مسموعات شنوا مىباشد و به آنچه وصى يا ورثه عمل ميكنند يا تغيير و تبديل ميدهند داناست چنانچه به همه چيز عالم است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 182 ]
فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 182 )
( پس كسى كه از وصيّت كننده انحراف از حقّ يا گناهى را بترسد پس بين آنان اصلاح كند گناهى بر او نيست ، و محققا خداوند آمرزنده و رحيم است ) اين آيه بمنزله استثناء از مفاد آيه سابقه است و خلاصه مفادش اينست كه تغيير و تبديل در وصيّت گناه و حرام است مگر در دو مورد ، يكى وقتى كه موصى ميل و تجاوز از حق كند و به ورثه ظلم نمايد مثل اينكه وصيّت بر ما زاد از ثلث كند و ورثه امضاء ننمايند يا براى محروم كردن ورثه بدروغ بديونى اقرار كند خصوصا در صورتى كه صغار داشته باشد يا يكى از ورثه را انكار كند و او را از ارث محروم نمايد و امثال اينها از انحاء ظلم و اضرار ، مورد دوم اينكه بامور محرمه وصيت نمايد چنانچه در اقسام وصيّت تذكر داديم كه در اين دو صورت عمل به وصيت حرام است و بر وصى واجب است كه بين ورثه اصلاح كند بطورى كه نه خلاف شرعى عمل شود و نه نارضايتى ورثه حاصل گردد .
فَمَنْ خافَ
تعبير بخوف نمود نه بعلم ، براى تعميم ، زيرا در بعض موارد ظلم و تجاوز از حق معلوم و محقق است و در بعض موارد منوط به نظر ورثه مىباشد مانند وصيت نسبت بمازاد از ثلث ، كه در صورتى كه ورثه كبار باشند و بتواند آنها را راضى كند ظلم نميشود و بايد به وصيت عمل كند و يا اگر بعضى از ورثه راضى شوند نسبت به سهم آن بعض بايد عمل شود بنا بر اين چون در بعض موارد احتمال