و براى اكل ، اطلاق ديگرى است و آن مطلق تصرف است چنانچه در آيه شريفه است
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ
« 1 » يعنى اموالتان را در ميان خودتان بباطل صرف نكنيد .
و همچنين براى طيّب و خبيث اطلاقات ديگرى است مثل اينكه بر مؤمن و كافر و عادل و فاسق و معصوم و غير معصوم و خوش خلق و بد خلق و خوش بو و بد بو و نحو اينها اطلاق مىشود مانند آيه شريفه
الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ
« 2 »
وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ
خطوات جمع خطوة بمعنى گام است يعنى قدم جاى قدم شيطان نگذاريد و دنبال او نرويد و از او پيروى ننمائيد و مراد از خطوات شيطان امورى است كه مطابق غرض و مقصد شيطان و خلاف غرض الهى باشد و از خطوات شيطان كه مورد آيه است اينست كه انسان بعض محللات الهى را بر خود حرام كند مانند رياضات باطلهء كه بعض صوفيه دارند مثلا مأكولات حيوانى را نمىخورند يا آميزش با زنان را بر خود حرام ميكنند و يا رهبانيت اختيار ميكنند و امثال اينها و اخبار بسيارى در تفسير خطوات به اين معنى و مذمت آن وارد شده چنانچه در برهان نقل كرده كه حضرت باقر بطارق كه قسم خورده بود بر طلاق و عتق و نذر فرمودند «
يا طارق انّ هذا من خطوات الشيطان
» و نيز روايت كرده كه حضرت صادق عليه السّلام درباره كسى كه قسم خورد بر ترك عملى كه فعلش بهتر است فرمود «
انّما ذلك من خطوات الشيطان
» « و حضرت رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم درباره عده از صحابه كه به نحوى ترك لذائذ دنيا را نموده بودند فرمود :
« ما بال اقوام من اصحابى لا يأكلون اللحم و لا يشمون الطيّب و لا يأتون النساء »
هامش
( 1 ) . سوره النساء آيه 33
( 2 ) . سورة نور آيه 26