و فرشتگان را امر كرد كه برگرد آن طواف كنند و آن بيت المعمور است كه در قرآن ياد شده و سپس ملائكه را امر فرمود كه در روى زمين خانهء بنا كنند كه اهل زمين برگرد آن طواف نمايند .
بلكه اين معنى « بناى كعبه قبل از ابراهيم » از آيه شريفه نيز استفاده مىشود
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً
« 1 » زيرا مسلما قبل از ابراهيم بناهاى بسيارى در عالم بود و اگر ابراهيم بانى اولى بيت باشد اوليتى براى كعبه نسبت بسائر ابنيه نيست جز اينكه گفته شود مراد اول بيت از جهت وضع براى عبادت است .
و نيز آيه شريفه
رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ
« 2 » بر اين معنى دلالت دارد زيرا بيت الحرام قبل از سكنى دادن ذريهاش بوده كه اين دعا را نموده .
وَ إِسْماعِيلُ
عطف بر ابراهيم است كه او هم مأمور برفع قواعد بيت بوده و شايد نكته اينكه اسمعيل را بعد از ذكر مفعول عطف نموده و نفرمود
وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ
اين باشد كه ابراهيم مأمور بالاصالة و اسمعيل مأمور بالتبع بوده چنانچه در خبر دارد «
كان ابراهيم يبنى و اسمعيل يناوله الحجر
» و اگر به آن طرز بيان مينمود بر شركت هر دو بالسويه دلالت ميكرد ، و در مجمع البيان از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده كه فرمود «
انّ اسمعيل اول من شقّ لسانه بالعربية و كان ابوه يقول و هما يبنيان هاى ابن اى اعطنى حجرا فيقول له اسمعيل يا ابت هاك حجرا فابراهيم يبنى و اسمعيل يناوله الحجر
»
هامش
( 1 ) . سوره آل عمران آيه 90
( 2 ) . سوره ابراهيم آيه 40