ميدانند و بعهد قديم نام نهاده و بجميع لغات ترجمه و طبع و منتشر نمودهاند ، چگونه منكر نبوت موسى و كتاب او تورات ميشوند ؟
وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ
و هر كدام از اين دو طايفه كتاب مذهبى خود را خوانده و ملاك دين و نجات ميدانند .
كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ
مراد از
الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
ظاهرا جهال هر قومى باشند نه اينكه اختصاص بمشركين قريش داشته باشد چنانچه در قرآن از قول قوم نوح درباره مؤمنين بنوح نقل ميفرمايد :
فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا بادِيَ الرَّأْيِ
« 1 » و درباره قوم صالح ميفرمايد
قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَ تَعْلَمُونَ أَنَّ صالِحاً مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّهِ قالُوا إِنَّا بِما أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ ، قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا بِالَّذِي آمَنْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
« 2 » و غير اينها از آيات ديگر .
فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ
الاية يعنى در روز قيامت بين يهود و نصارى و جاهلين بمقام انبياء و گروندگان به آنها در مورد اختلافات آنان حكم ميفرمايد و مقالات باطل را از گفتارهاى حق جدا ميفرمايد و هر كه را بجزاء خود مىرساند چون روز قيامت روز فصل قضاء و خداوند متعال حاكم و ديان در آن روز است .
هامش
( 1 ) . سوره هود آيه 29
( 2 ) . سوره الاعراف آيه 73