از شرّ وسوسهء كنندهء و پنهانى كه وسوسه مىكند در دل آدميان از جنيان و آدميان ) و اصل شيطان بمعنى سركش و متمرد است « 1 » و از اينجهت بر هر عاتى و متمرّدى اطلاق مىشود چنانچه ميفرمايد و
جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ
و اطلاق شيطان بر نفس امّاره و قوه شهوت و غضب و انسان مكّار و مفسد و سركش و شرور از اينجهت است و امّا شيطان كه در قرآن از آن بابليس نيز تعبير شده و از سجده كردن بآدم ابا و امتناع نمود از آيات قرآن ظاهر ميگردد كه از طايفه جنّ بوده است مثل آيه
وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ
« 2 » و ياد كن زمانى را كه بفرشتگان گفتيم براى آدم سجده كنيد پس همه سجده كردند مگر ابليس كه از جنّ بود پس از امر پروردگارش عصيان ورزيد .
و آيه كه از قول شيطان حكايت مىكند
خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ
بضميمه آياتى كه ميفرمايد طايفه جنّ را از آتش آفريديم مثل
وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ
سوره حجر آيه 270 و جنود و ذريّه بسيارى دارد كه براى اغواى اولاد آدم گمارده است چنانچه ميفرمايد
وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً
« 3 » ( و بر - انگيز و سبك گردان هر كه را ميتوانى بآواز خود و گرد آور آنها را بواسطه سوارهگان و پيادگانت و مشاركت كن با ايشان در مالها و فرزندان و وعده بده ايشان را ، و وعده نميدهد شيطان مگر از روى فريب و غرور )
هامش
( 1 ) . الشيطان : كل عات متمرد من انس او جن او دابة ( المنجد )
( 2 ) . سوره كهف آيه 48
( 3 ) . سورة الاسراء آية 66