خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ
« 1 » و رابعا از اينكه معناى جن مستور است نميشود گفت هر مستورى جن باشد و الّا بايد بر خداوند و امام زمان عليه السّلام و بر عالم آخرت اطلاق جن درست باشد و خامسا چون شيطان داخل در ملائكه بود مشمول خطاب مىشود و سادسا استثناء منقطع خلاف ظاهر نيست مخصوصا با اين همه قرائن و از طرفى در قرآن موارد زيادى هست كه استثناء منقطع است مانند
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ إِنَّنِي بَراءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي
« 2 » و
لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا تَأْثِيماً إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً
« 3 » و
لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ
« 4 » كه در تمام آيات فوق مستثنى منقطع استعمال شده و اين قسمت را در مقدمه نيز بيان كردهايم
« موضع چهارم »
در اينكه آيا بشر اشرف است يا ملائكه بين علماء خاصه و عامه اختلاف است يك دسته از آنان بادلّه زير معتقداند كه آدم اشرف از ملائكه مىباشد 1 - چون همه ملائكه مأمور شدند كه بآدم سجده كنند و بديهى است
هامش
( 1 ) . سوره اعراف آيه 11
( 2 ) . سوره زخرف آيه 25 - 16 يعنى زمانى كه ابراهيم بپدرش و قومش گفت همانا من از آنچه شما عبادت ميكنيد بيزارم جز آنكه مرا خلق كرد
( 3 ) . سوره واقعه آيه 24 - 25 در آن نه لغو شنيده مىشود نه كار زشت مگر گفته مىشود سلام
( 4 ) . نساء آيه 33 نخوريد اموال يكديگر را از روى باطل و ناحق مگر اينكه از راه تجارت كه مرضى طرفين باشد