تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 424

مساهمون:

ص٤٢٤

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 19 ]

أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ ( 19 ) ( مثل منافقين مانند بارانى است كه از آسمان فرود آيد و در آن تاريكيها و رعد و برق باشد كه بواسطه صاعقه‌ها انگشتهاى خودشان در گوشهايشان قرار ميدهند از ترس مرگ ، و خداوند بر كافرين محيط است ) و كلام در اين آيه در دو مقام است يكى شرح الفاظ و ديگرى وجه تشبيه

« مقام اول »

كلمه او عاطفه كه جمله كصيّب را عطف بر كمثل الّذى استوقد ، مىكند ، يعنى مثل منافقين يا مثل مستوقد نار است و يا مثل صيّب من السماء و بايد دانست كه كلمه او در اينجا بمعنى ترديد نيست زيرا محال است كه خدا در بيان امرى ترديد داشته باشد بلكه معناى او اينست كه هر دو مثل بر - منافقين منطبق است و شنونده ميتواند منافقين را به مستوقد نار تشبيه كند و ميتواند به صيّب من السماء كلمه صيّب صفت مشبّهه از صوب بمعنى نزول است و ممكن است كه به معناى سبك و وقع يعنى نزول بشدت باشد و صفت مشبّهه دلالت بر ثبوت دارد و تنكير لفظ صيّب دلالت دارد بر نوعى از نزول بنا بر اين همه اين نكات در آيه دلالت دارد كه مراد باران شديد يا ابرى كه باران شديدى مىبارد و سبب ترس و خوف مىشود قمى و عده‌اى به معناى اول و جماعتى به معناى دوم تفسير كرده‌اند و در صورت اول معناى حقيقى لفظ منظور گرديده و در صورت دوم معناى مجازى آن