مواعظ و احكام و حشر با صلحاء جمع بوده و گويا انوار ايمان و اسلام اطرافش را احاطه كرده است ولى بواسطه خبث طينت و نفاق در ظلمت بىدينى غوطهور است و نميتواند از نور ايمان بهرهمند شود 3 - براى موجودات در عوالم وجود مراتبى است كه از هر مرتبه موجود به صورتى جلوه مىكند و مخصوصا صفات انسان و ملكات او نيز از اين قاعده مستثنى نيست مثلا علم در عالم خيال صورتى دارد و در رؤيا صورت ديگر و در عالم برزخ جلوهاى ديگر همين طور است افعال و اعمال انسانى مانند نماز و ساير عبادات يا افعال زشت مانند معاصى و گناهان و لذا اخبارى هست كه در قبر يا برزخ نماز و روزه و كارهاى نيك ديگر بصورتهاى زيبا جلوه نموده و اعمال زشت به صورت قبيحه نمايش دارند بلكه كسانى كه در همين عالم چشم بصيرت دارند مىتوانند اعمال انسان را بصورتهاى مذكور به بينند بلكه افراد انسان را به صورت حيوانات بنا بر اين مىگوييم منافق در زمان بلوغ و رشد قواى ظاهرى و ادراكاتش در كمال شدت و قوت بوده و ميتوانست كمالات انسانى را كسب كند و از اين نظر اطرافش را روشن نموده است ولى همين كه به پيرى رسيد قواى او كاسته و در هنگام مرگ بكلّى خاموش ميگردد و شخص منافق در ظلمت بىدينى و كفر فرو ميرود مانند مستوقد نارى كه نور آتش او را گرفته باشند و در تاريكى دچار شود .
« مقام سوم در بيان اخبار »
از كافى باسناده از حضرت باقر عليه السّلام مرويست كه در تفسير آيه فرمود :
اضائت الارض بنور محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كما تضيء الشمس فضرب اللَّه مثل محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم الشمس و مثل على الوصى عليه السّلام القمر و هو قوله عز و جل
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ