چنانچه در قرآن كريم ميفرمايد
وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ
« 1 » و از پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده كه فرمود
حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا وزنوا قبل ان توازنوا « 2 »
و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود
فحاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا عليها « 3 »
( به حساب خود رسيدگى كنيد پيش از آنكه به حساب شما برسند و خود را بسنجيد پيش از آنكه مورد سنجش قرار گيريد )
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 17 ]
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فِي ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ ( 17 )
( اينان همانند كسى هستند كه آتشى مىافروزد و چون اطراف او روشن مىشود خدا روشنايى آنان را مىبرد و واميگذارد آنان را در تاريكى كه نمىبينند ) كلام در بيان اين آيه در سه مقام واقع مىشود :
( مقام اول در شرح الفاظ آيه )
كلمه مثل ( بتحريك ثاء ) سه معنى دارد :
اوّل بمعنى صفت است مانند آيه شريفه
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ
« 4 »
هامش
( 1 ) . سوره انبياء آيه 48 ( ميزانهاى عدل را در روز قيامت مىنهيم پس هيچكس را چيزى كم داده نشود و اگر به اندازه دانه خردلى باشد آن را بياوريم و ما براى حساب كافى هستيم )
( 2 ) . جامع السعادات
( 3 ) . جامع السعادات
( 4 ) . سوره محمد آيه 16