14 - منع حقوق مؤمنين
حق مؤمن بر مؤمن پنج قسم است : حق مالى ، حق جانى ، حق دينى ، حق عرضى ، حق حريم .
اما حق مالى : آن نيز داراى اقسامى است از قبيل حق نفقات ، خمس ، زكات ، كفّارات ، ديون ، نذورات و ديات و همچنين حقوقى كه ممكن است از راه اخذ مال غير ، به غير وجه شرعى بر انسان تعلق گيرد كه ردّ همه آنها واجب و منع آن از گناهان بزرگ است و بپارهء از اخبار در عقوبت منع خمس و زكات و غصب مال غير و كسب حرام در ذيل تفسير آيه
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
تذكر داديم « 1 » و درباره ردّ حقوق و ديون و افراغ ذمّه نيز اخبارى وارد شده و از عبادات بزرگ شمرده شده است :
از پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده كه فرمود
« درهم يردّه العبد الى الخصماء خير له من عبادة الف سنة و خير له من عتق الف رقبة و خير له من الف حجة و عمرة » « 2 »
( درهمى را كه بنده بطلبكارانش ردّ مىكند بهتر از عبادت هزار سال و بهتر از آزاد كردن هزار بنده و بهتر از هزار حج و عمره است ) و در خبر ديگر فرمود
« من ردّ درهما الى الخصماء اعتق اللَّه رقبته من النار » « 3 »
( كسى كه يك درهم دين خود را بطلب كار ردّ كند خداوند رقبه او را از آتش آزاد كند ) و نيز فرمود
« فان العبد اذا رد درهما الى الخصماء اكرمه كرامة سبعين شهيدا و خير له من صيام النهار و قيام الليل و ناداه ملك من تحت العرش استأنف العمل فقد غفر لك ما تقدم من ذنبك » « 4 »
( پس بنده زمانى كه رد كند درهمى بطلب كار خداوند به او اكرام كند مانند اكرام هفتاد شهيد و بهتر است براى او از روزه روز و قيام در شب و فرشتهاى از زير عرش او را ندا كند كه عملت را از سر بگير كه خداوند
هامش
( 1 ) . صفحه 212 تا 216
( 2 ) لالى الاخبار صفحه 307
( 3 ) لالى الاخبار صفحه 307
( 4 ) لالى الاخبار صفحه 307