وضع كردهاند بدون تثبيت و يقين از ايشان و بدون تحقيق نسبت به آنچه ميگويند ، خداوند ميفرمايد « اينان نيستند جز اينكه گمان ميكنند كه مطلب آن طوريست كه اينان ميگويند ، و فرمود « بدرستى كه كسانى كه كافر شدند مساوى است براى ايشان كه آنان را بترسانى يا نترسانى ، ايمان نميآورند » يعنى بتوحيد خداى متعال ايمان نميآورند پس اين يكى از وجوه كفر است وجه ديگر از كفر جحود انكار كردن با وجود علم و معرفت است ، و آن اين است كه منكر امرى را انكار نمايد و حال آنكه ميداند آن حق است و نزد او ثابت و محقق شده باشد ، و بتحقيق خداى عزّ و جلّ فرمود « و انكار نمودند از جهت كبر و ستم و حال آنكه يقين داشتند » و خداى عزّ و جلّ فرمود « و يهود پيش از ظهور پيغمبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم طلب فتح و پيروزى مينمودند بر كفّار ( مشركين مكّه و مدينه ) پس وقتى كه آمد ايشان را آن چيزى را كه ميشناختند « پيغمبر اسلام و قرآن » به آن كافر شدند ، پس لعنت خدا بر كافران باد » پس اين بود تفسير دو وجه از كفر جحود .
وجه سوم از كفر ، كفران نعمتهاى الهى است و اين كفر در قول خداى تعالى است كه از سليمان عليه السّلام حكايت مىكند « اين سلطنتى كه مراست از فضل پروردگارم مىباشد تا آزمايش كند مرا كه آيا شكر ميكنم يا كفران مينمايم پس كسى كه شكر كند همانا بنفع خود شكر نموده و كسى كه كفران نمايد محققا پروردگار من بىنياز و بزرگوار است » و فرمود « البته اگر شكرگزارى كنيد نعمت را بر شما زياد كنم و اگر كفر ورزيديد محققا عذاب من سخت است » و فرمود « مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و براى من شكرگزارى نمائيد و كفران نعم مرا نكنيد » و وجه چهارم از كفر ، ترك نمودن چيزهايى است كه خداوند به آنها امر فرموده و آن قول خداى عزّ و جلّ است « اى بنى اسرائيل زمانى را ياد كنيد كه از شما
اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 263
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص٢٦٣