« حقّ حصاد »
در قرآن كريم ميفرمايد
كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ
« 1 » ( بخوريد از ميوه اين درختان هر گاه ميوه دهد و بدهيد حق آن را در روز حصاد و چيدن و درو كردن آن ) و حق حصاد اينست كه در موقع حصاد مشت مشت از گندم و دانههاى ديگر به فقراء و مساكين كه حاضرند داده شود چنانچه در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده و غير اينها از وجوه انفاق كه جامع همه آنها لفظ انفاق و معروف و برّ است و در آيات بسيار و اخبار زياد براى هر يك فضائلى ذكر شده كه در محلّ خود ذكر خواهيم نمود « و اما انفاق مباح و مكروه و حرام » چون از مورد آيه خارج ، و مصاديق آن واضح است از آن صرف نظر ميكنيم
« انفاق غير مالى »
انفاق غير مالى نيز داراى اقسام بسيار است و در اخبار در تفسير آيه چهار چيز ذكر شده :
1 - انفاق علم چنانچه در اكثر كتب تفسير شيعه مانند مجمع البيان و عيّاشى و آلاء الرحمن و صافى و جواهر الثمين و تفسير حاج شيخ محمّد حسين نجفى و غير اينها از حضرت صادق عليه السّلام روايت كردهاند كه فرمود « و ممّا علّمناهم يبثّون » ( يعنى از آنچه آنان را تعليم كردهايم نشر دهند ) و اخبار در فضيلت بذل علم بسيار است در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود
« قرئت فى كتاب علىّ عليه السّلام انّ اللَّه تعالى لم يأخذ على الجهال عهدا حتى اخذ على العلماء عهدا ببذل العلم للجهال لانّ العلم كان قبل الجهل »
هامش
( 1 ) . سوره انعام آيه 142