« 3 - انفاق باهل و عيال »
لازم است در انفاق به عيال امور زير مراعات شود :
1 - از ممرّ حلال باشد زيرا اگر از راه حرام باشد هم معصيت است و هم ذمّه او مشغول مىشود به زوجه دائمه خود و هم مسئول عيالات خود فرداى قيامت است 2 - اقتصاد و ميانهروى كند و از اسراف ( ولخرجى ) و اقتار ( تنكگيرى ) بپرهيزد ، در قرآن كريم در توصيف بندهگان خود ميفرمايد
الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً
« 1 » ( كسانى كه هر گاه انفاق كنند اسراف و اقتار نكنند و ميانه اين دو صفت قيام نمايند ) 3 - از موارد شبهه اجتناب كند ، 4 - از روى قصد قربت انفاق كند تا مورد مثوبت واقع شود ، 5 - بر عيال خود توسعه دهد ، 6 - طعامى كه اراده ندارد براى آنها تهيه كند توصيف نكند ، 7 - بعضى را بطعامى اختصاص ندهد و از ديگران مضايقه كند مگر اينكه بواسطه مريضى يا ضعيفى باشد ، 8 - خودش با آنها هم خوراك شود ، 9 - از براى آنان در هنگام ورود هديّه و ارمغان بياورد ، 10 - موافق شئونشان با آنان رفتار كند و اخبار در فضيلت و ثواب آن بسيار است كه ببعضى از آنها اشاره مىشود :
از پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده كه فرمود
« الكادّ فى نفقة عياله كالمجاهد فى سبيل اللَّه
« 2 » ( كسى كه در نفقه عيالش زحمت و رنج كشد مانند جهاد كننده در راه خداست ) و نيز از آن حضرت روايت شده كه فرمود
« خيركم خير لاهله » « 3 »
( بهترين شما كسى است كه نسبت باهل و عيالش بهتر رفتار كند ) و روايت شده كه روزى پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بر امير المؤمنين عليه السّلام وارد شدند ديدند على عليه السّلام عدس پاك مىكند و حضرت زهرا ( ع ) نزديك آش طبخ مىكند ،
هامش
( 1 ) . سوره فرقان آيه 67
( 2 ) جامع السعادات
( 3 ) جامع السعادات