2 - آنچه به آنها افاضه شده اگر محدود است و فوق آن افاضه نميشود ، يا بايد گفت قابليت آنان محدود است و بيش از اين قابل افاضه نيستند و يا بايد گفت افاضه حق محدود بوده و بيش از اين افاضه نمىنمايد و اين هر دو باطل است و اگر افاضه حق به آنان نامحدود است ، به اين جمله « كه آنچه بايد به آنها افاضه شود افاضه شده » محدود ميگردد 3 - ممكن چنان كه در حدوث محتاج بواجب است در بقاء نيز او نيازمند به او است چنانچه سابقا بيان نموديم 4 - اين سخن منافى با اخبارى است كه دارد دائما مقام آنها در تزايد و تضاعف است ، و توضيح كلام فيوضات حق نسبت به اين خانواده مثل نهريست كه از سرچشمه نامتناهى حق دائما در جريان است و آن به آن در تزايد است 5 - عائد شدن فوائد بفرستنده ارتفاع درجه براى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و آل اوست ، زيرا بشفاعت آنها يك نفر از پيروانشان نائل ببهشت يا ناجى از دوزخ شده و يا بحوائج خود رسيده زيرا احسان به نوكر احسان بآقا و نيكويى دربارهء مرءوس نيكويى برئيس است و بعضى از راه ديگر اشكال كرده به اينكه مثل صلوات مثل اينست كه يك نفر از افراد پست رعيت از شاهنشاه درخواست كند كه بنخست وزير انعام و ترفيع رتبه نمايد و اين بسيار ركيك است و جواب از اين اشكال اينست كه اگر يك نفر از افراد رعيت حضور شاهنشاه برود و بگويد اين نخست وزير به من احسانها و محبّتها نموده و من چيزى كه تدارك محبّتهاى او را بنمايم ندارم از شاهنشاه كه همه چيز دارد و قدرت در دست اوست درخواست ميكنم كه محبتهاى او را نسبت به من تدارك نمايد ، علاوه بر اينكه ركيك نيست بسيار خوب و بجاست
اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 193
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص١٩٣