حقيقى ذاتى مختصّ به اوست و بس .
و غنى كه بعضى به بىنيازى تفسير كرده و جزو صفات سلبيّه شمردهاند به نظر حقير از اعظم صفات ثبوتيّه و بمعنى دارايى و واجد بودن ذات حقتعالى است آن دارايى كه محدود بحدّى و منتهى بنهايتى نيست « يوم » عبارت از قطعه زمان محدوديست كه از حركت كره زمين بدور خود حاصل مىشود و در قيامت كه تمام كرات از حركت ميافتند زمانى نيست كه آن را يوم يا ليل يا ماه و سال ناميم بنا بر اين اطلاق يوم بر روز قيامت بر فرض تقدير است به اين معنى كه اگر حركتى بود و روز و ماه و سال تشكيل ميداد مقدار روز قيامت پنجاه هزار سال بود چنانچه ميفرمايد
فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ
« 1 » و از كافي « 2 » و امالى شيخ طوسى « 3 » از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود
« انّ للقيمة خمسين موقفا كلّ موقف مقداره الف سنة »
( بدرستى كه براى روز قيامت پنجاه ايستگاه است كه مقدار هر ايستگاهى هزار سال مىباشد ) و سپس حضرت آيه فوق را تلاوت فرمود و براى روز قيامت اسامى بسيارى در آيات و اخبار ذكر شده كه دلالت بر عظمت و اهميّت اين روز دارد و مادر كلم الطيب مقدار كثيرى از آنها را كه بالغ بر هفتاد و پنج اسم مىشود نقل كردهايم « 4 » مانند يوم القيمة ، يوم البعث ، يوم الجمع ، يوم الحساب ، يوم التلاق ، يوم التناد ، يوم الأزفة ، يوم الفصل ، يوم الموعود ، يوم المشهود ، يوم الحسرة ، يوم عبوس قمطرير ، يوم تتقلّب فيه القلوب و الأبصار ، يوم تبدل الارض غير الارض ، يوم نطوى السماء ، يوم يكشف عن ساق ، يوم تبيض وجوه و تسود وجوه ، يوم يعض الظالم على يديه ، يوم الدين و غير اينها از اسامى ديگر « الدّين » براى دين در آيات قرآنى چند معنى ذكر شده :
هامش
( 1 ) . سوره المعارج آيه 4
( 2 ) . نقل از كفاية الموحدين
( 3 ) . نقل از كفاية الموحدين
( 4 ) . مجلد سيم صفحه 93 الى 102