گفتار هفدهم از كتاب برهان قاطع در حرف عين بىنقطه با حروف تهجى مبتنى بر نوزده بيان و محتوى بر يكصد و هشتاد و دو لغت و كنايت
بيان اول در عين بىنقطه با الف مشتمل بر پانزده لغت و كنايت
عاريت سرا -
كنايه از دنياى فانى است كه عالم سفلى باشد .
عاشق با -
به كسر شين نقطهدار و سكون قاف و باى ابجد به الف كشيده نام نوعى از طعام است كه آن را با سركه يا آب ليمو پزند .
عاشق خشك -
به ضم خاى نقطهدار كنايه از عاشق خسيس و رذل و بىصدق و تيتالى باشد .
عاشق سگ جان -
كنايه از دنياطلبان و طالبان دنيا باشد .
عاقول -
با قاف به واو كشيده و به لام زده نوعى از خرنوب است كه كبر باشد و بعضى گويند درخت ساج است .
عالمتر -
به كسر لام و ميم و فتح فوقانى و سكون راى قرشت كنايه از شخصى است كه خود را صالح و فاضل وانمايد و جاهل و فاسق باشد و به فتح لام اشاره به عالم جاهليت است .
عالم جان -
يعنى عالم ارواح و كنايه از دنيا و عالم سفلى هم هست و عناصر اربعه را نيز گفتهاند .
عالم خاك -
كنايه از دنيا باشد و جسد آدمى را نيز گويند .
عالم دورنگ -
كنايه از دنيا و عالم است به اعتبار شب و روز و كنايه از مردم منافق و دورو و غدار هم هست .
عالم كون -
به فتح كاف كنايه از دنياى فانى و عالم سفلى است .
عاملان دريا و كان -
كنايه از سيارات است كه زحل و مشترى و مريخ و آفتاب و زهره و عطارد و قمر باشد كه ماه است .
عامل جان -
به كسر لام اشاره به ذات پاك بارىتعالى است جل جلاله و كنايه از عناصر اربعه هم هست .
عامل دريا و كان -
كنايه از آفتاب عالمتاب است .
عامل طبع -
كنايه از روح حيوانى است .
عايشه لب جوى -
پرندهايست كه آن را به عربى صعوه مىگويند .